Ημ/νια δημοσίευσης: Πέμπτη, 12 Μαρτίου 2015

Ισραήλ: Πολιτικός κατακερματισμός εν όψει εκλογών

Ιδιαίτερα αμφίρροπες αναμένονται οι εκλογές της 17ης Μαρτίου στο Ισραήλ για την ανάδειξη νέου κοινοβουλίου. Σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις θα δοθεί μάχη στήθος με στήθος ανάμεσα στο κεντροδεξιό Λικούντ του πρωθυπουργού Μπεντζαμίν Νετανιάχου και την Σιωνιστική Ένωση, έναν κεντροαριστερό συνασπισμό αποτελούμενο από τους Εργατικούς και το κόμμα Χατνούα. Οι εκλογές προκηρύχθηκαν πρόωρα τον  Δεκέμβριο, όταν ο Νετανιάχου απέπεμψε από την κυβέρνηση τον υπουργό Οικονομικών Γιαΐρ Λαπίντ και την υπουργό Δικαιοσύνης Τζίπι Λίβνι. Οι αποπεμφθέντες  είναι αντίστοιχα ηγέτες των κομμάτων Γες Ατίντ και Χατνούα, τα οποία μαζί με το Λικούντ, το δεξιό Γισραέλ Μπεϊτέινου και το ακροδεξιό Εβραϊκό Σπίτι συμμετείχαν στον κυβερνητικό συνασπισμό. Οι πρώην υπουργοί είχαν διαφωνήσει με τον Νετανιάχου για το νομοσχέδιο που προέβλεπε την αλλαγή του χαρακτηρισμού του Ισραηλινού κράτους από «εβραϊκό δημοκρατικό» σε «εθνικό κράτος του εβραϊκού λαού». Επίσης είχαν ασκήσει έντονη κριτική κατά του Ισραηλινού πρωθυπουργού για τους χειρισμούς του στα θέματα των Παλαιστινίων και των σχέσεων με το Ιράν.

Το κεντροδεξιό Λικούντ συγκεντρώνει τις περισσότερες πιθανότητες να αναδειχθεί πρώτο κόμμα, έστω και οριακά. Σε περίπτωση επανεκλογής του, ο πρωθυπουργός Μπεντζαμίν Νετανιάχου αναμένεται να διατηρήσει την άκαμπτη στάση του απέναντι στο Ιράν, με σκοπό την αποτροπή δημιουργίας πυρηνικού οπλοστασίου από την Τεχεράνη. Χωρίς περιορισμούς θα συνεχιστεί και ο εποικισμός στις κατεχόμενες περιοχές της Δυτικής Όχθης, παρά τις διεθνείς αντιδράσεις. Όσον αφορά την οικονομική πολιτική, ο Νετανιάχου στοχεύει στην εξασφάλιση μεγαλύτερης ανταγωνιστικότητας εντός της Ισραηλινής αγοράς, σπάζοντας μονοπώλια και προωθώντας ιδιωτικοποιήσεις κρατικών επιχειρήσεων.

Ο κεντροαριστερός συνασπισμός Σιωνιστική Ένωση, κύριος αντίπαλος του Λικούντ, αποτελείται από το Ισραηλινό Εργατικό κόμμα του Ισαάκ Χέρτσογκ και το Χατνούα της Τζίπι Λίβνι. Βασικός άξονας της προεκλογικής εκστρατείας των δύο ηγετών είναι μια σειρά οικονομικών μεταρρυθμίσεων στις οποίες περιλαμβάνονται η δια νόμου καθιέρωση χαμηλότερων ενοικίων στα ακίνητα και η μείωση του κόστους εκπαίδευσης και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης. Ένας επίσης στόχος της Σιωνιστικής Ένωσης είναι η συνέχιση του ειρηνευτικού διαλόγου με την Παλαιστινιακή πλευρά.

Κάποιες δημοσκοπήσεις παρουσιάζουν τα δύο μεγάλα κόμματα ισοδύναμα, με 23 ή 24 έδρες το καθένα, σε σύνολο 120 εδρών της Κνεσέτ, ενώ άλλες δίνουν προβάδισμα 1-3 εδρών σε ένα από τα δύο. Όπως και να έχει, είναι σχεδόν σίγουρο ότι καμιά παράταξη δεν θα μπορέσει να αποκτήσει αυτοδυναμία μέσα στο κοινοβούλιο και όλα θα κριθούν από το ποιος θα καταφέρει να σχηματίσει κυβέρνηση συνασπισμού. Το Λικούντ έχει περισσότερες πιθανότητες να βρει συμμάχους, καθώς μπορεί να επιλέξει τους μελλοντικούς κυβερνητικούς του εταίρους από τα κεντρώα, δεξιά και εθνικιστικά κόμματα. Αντίθετα οι επιλογές για την Σιωνιστική Ένωση είναι πολύ πιο περιορισμένες.

Το τι θα πράξουν τα υπόλοιπα κόμματα μετά τις εκλογές θα παίξει καθοριστικό ρόλο στο σχηματισμό κυβέρνησης. Το κεντρώο Γες Ατίντ του δημοσιογράφου Γιαΐρ Λαπίντ αναμένεται να εκλέξει 12-13 βουλευτές. Δεδομένου ότι ο ηγέτης του αποπέμφθηκε από την κυβέρνηση Νετανιάχου δεν θεωρείται πιθανό ότι το συγκεκριμένο κόμμα θα συμμαχήσει με το Λικούντ μετεκλογικά. Δεν ισχύει όμως το ίδιο για το ακροδεξιών τάσεων Εβραϊκό Σπίτι του Ναφταλί Μπενέτ, το οποίο διεκδικεί 11-13 έδρες στο κοινοβούλιο, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις.  Ιδιαίτερα κρίσιμη μπορεί να αποδειχθεί η στάση που θα κρατήσει το κεντρώο Κουλάνου του Μοσέ Καλόν. Το συγκεκριμένο κόμμα μπορεί να συμμαχήσει τόσο με το Λικούντ όσο και με τη Σιωνιστική Ένωση και προβλέπεται να εκλέξει γύρω στους 10 βουλευτές. Άλλοι πολιτικοί σχηματισμοί που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τις μετεκλογικές εξελίξεις είναι το δεξιό Γισραέλ Μπεϊτέινου, το αριστερό Μερέτζ, η συμμαχία του ακροδεξιού Ότζμα και του δεξιού Γιαχάντ και τα θρησκευτικά κόμματα όπως το Σας.

Τέλος, αστάθμητο παράγοντα αποτελούν οι παρατάξεις που εκπροσωπούν την αραβική μειονότητα του Ισραήλ. Συντονίζοντας πλέον τη δράση τους και εναρμονίζοντας τα προγράμματά τους, διεκδικούν έναν ενεργότερο ρόλο στην πολιτική σκηνή της χώρας. Τα αραβικά κόμματα κατέρχονται για πρώτη φορά με κοινό ψηφοδέλτιο και αναμένεται να εκλέξουν γύρω στους 13 βουλευτές, εξασφαλίζοντας έτσι την τρίτη θέση.

Επιμέλεια Ιωάννης Παγουλάτος

 

Πηγές:

http://blogs.forward.com/forward-thinking/216229/-answers-about-israels-vote/

http://www.haaretz.com/news/israel-election-2015/1.646418

http://www.theguardian.com/world/2015/mar/11/israel-elections-rising-panic-in-likud-ranks-as-opposition-gains-momentum

 

email