Ημ/νια δημοσίευσης: Πέμπτη, 03 Νοεμβρίου 2016

Τι περιμένει η Τουρκία από τις αμερικανικές εκλογές

Στον δρόμο για την 8η Νοεμβρίου και τις αμερικανικές εκλογές, πέρα των δύο υποψηφίων των Δημοκρατικών (Hillary Clinton) και των Ρεπουμπλικάνων (DonaldJ. Trump), στέκεται και η διεθνής κοινότητα ως παρατηρητής. Οι αμερικανικές εκλογές εξάλλου, είναι σημείο αναφοράς και ενδιαφέροντος για πολλά κράτη στον κόσμο και η έκβασή τους, πολλές φορές, σημαίνει την στροφή μεγάλου μέρους της διεθνούς σκηνής προς συγκεκριμένες πολιτικές.

Μία εκ των χωρών που έχουν στραμμένο το βλέμμα τους προς τις αμερικανικές εκλογές είναι η Τουρκία. Ούσα χώρα-μέλος του ΝΑΤΟ που έχει πολλά να περιμένει από την μεταξύ τους σχέση, οι αμερικανικές εκλογές ενδεχομένως να σημάνουν διαφορετικά μηνύματα για την Τουρκία, ανάλογα με την έκβασή τους. Η Τουρκία, αυτή την περίοδο αντιμετωπίζει ζητήματα ζωτικής σημασίας, όχι μόνο για το κύρος της, αλλά ακόμα και για την επιβίωσή της. Η πρόσφατη ενεργοποίησή της στον πόλεμο της Συρίας μπορεί να αποτελεί κυρίως ένα ζήτημα γοήτρου, θέλοντας να ανατρέψει τον Πρόεδρο Άσσαντ και να εδραιώσει την θέση της ως ηγέτιδα δύναμη της περιοχής, αλλά το Κουρδικό ζήτημα που εκτυλίσσεται εδώ και χρόνια στο εσωτερικό της απειλεί την ίδια της την ύπαρξη. Εάν σε αυτά προστεθούν και οι πρόσφατες αναταράξεις λόγω της απόπειρας πραξικοπήματος και η αίτηση για έκδοση του, εν ΗΠΑ διαμένοντος, ιμάμη Fethullah Gülen, τότε γίνεται πλήρως κατανοητό πως οι εξελίξεις και το αποτέλεσμα των αμερικανικών εκλογών αφορούν σε μεγάλο βαθμό και την Τουρκία.

Το πιο πρόσφατο εκ των θεμάτων που ακουμπάνε και τις δύο χώρες και η Τουρκία προσβλέπει σε ικανοποίηση των συμφερόντων της είναι το αίτημα της έκδοσης του ιμάμη Gülenαπό τις ΗΠΑ στην Τουρκία. Η έως τώρα κατάσταση του αιτήματος βρίσκεται σε φάση εξέτασης και σίγουρα μακριά από την αποδοχή, με τον εκπρόσωπο του StateDepartmentνα δηλώνει πως για κάτι τέτοιο χρειάζονται στοιχεία και όχι απλά ισχυρισμοί. Οι αναλύσεις από τα στρατόπεδα των δύο υποψηφίων (HillaryClinton, DonaldTrump) συγκλίνουν στο συμπέρασμα πως η κατάσταση της μη έκδοσης του ιμάμη Gülenστην Τουρκία θα συνεχιστεί, για διαφορετικούς λόγους. Σε παραπολιτικό επίπεδο, το dailycaller.comσε έρευνα του, όπου επικαλείται e-mailsτων WikiLeaks, ισχυρίζεται πως υπάρχουν δεσμοί μεταξύ της HillaryClintonκαι του FethullahGülenμέσω χρηματοδοτήσεων που έχουν γίνει από ιδρύματα φίλα σε αυτόν προς τις προεκλογικές καμπάνιες της Clinton. Σε πολιτικό και θεσμικό επίπεδο, το νομικό σύστημα των ΗΠΑ δύσκολα θα εξέδιδε τον FethullahGülenστην Τουρκία και συνεπώς σε μια μη δίκαιη δίκη, εάν φυσικά η δίκη ήταν αυτό που ακολουθούσε της προσγείωσής του στην Τουρκία.

Αξίζει, βέβαια, και μια αναφορά στον τρόπο που αντικατοπτρίζονται οι ΗΠΑ στα μάτια της τουρκικής κοινωνίας πάνω στο θέμα της απόπειρας πραξικοπήματος και της έκδοσης του Gülen. Δημοσκόπηση της DailySabahκατέδειξε πως η τουρκική κοινωνία μοιράζει τις ευθύνες για την στήριξη του πραξικοπήματος σε αμερικανικούς θεσμούς (CIA,FBI, StateDepartment, Λευκό Οίκο).

 

Στο φλέγον θέμα του πολέμου στη Συρία και στην ισχυρή παρουσία του Ισλαμικού Κράτους στα σύνορά της η Τουρκία επιχειρεί να παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο. Πέραν της εγγύτητάς της στα σημεία του πολέμου, το ενδιαφέρον της εστιάζεται και στην τυχόν ενδυνάμωση του κουρδικού αντάρτικου κατά τη διάρκεια και μετά το πέρας της κρίσης. Η κυβέρνηση του Προέδρου Obama, πέραν του διεθνούς συνασπισμού στον οποίο ηγείται, έχει προχωρήσει και σε εξοπλισμό των κουρδικών δυνάμεων (PYD-YPG) στοχεύοντας στην εκδίωξη του Ισλαμικού Κράτους από τους Κούρδους. Η ενέργεια αυτή, όπως είναι φυσικό αντίκειται στα συμφέροντα της Τουρκίας, καθώς ο μεγαλύτερος της εσωτερικός εχθρός ενδυναμώνεται.

Όσον αφορά την εξέλιξη πάνω στο συγκεκριμένο ζήτημα μετά τις εκλογές, η HillaryClintonστο debateτης 9ης Οκτώβρη δήλωσε πως θα συνέχιζε την πολιτική Obamaγια εξοπλισμό των κουρδικών δυνάμεων και μάλιστα θα προχωρούσε και στον εξοπλισμό των Κούρδων της Συρίας. Υπάρχει επίσης αναφορά του DonaldTrumpπάνω στο θέμα λέγοντας πως “είμαι οπαδός των Κούρδων” και πως η Αμερική θα έπρεπε να τους χρησιμοποιεί και να τους εξοπλίζει. Η αντίδραση του πρωθυπουργού της Τουρκίας Binali Yıldırımήταν έντονη διερωτώμενος σκωπτικά για το εάν οι ΗΠΑ είναι νατοϊκός σύμμαχος της Τουρκίας και κατά πόσο θεωρείται σωστό να πολεμάς μια τρομοκρατική οργάνωση (ISIS) με άλλη τρομοκρατική οργάνωση (PKK, PYD-YPG). Το σημείο στο οποίο οι δύο χώρες συγκλίνουν είναι πως και οι δύο επιθυμούν λύση στη Συρία που δεν θα περιλαμβάνει τον Πρόεδρο Άσσαντ.

Έχοντας κατά νου πως ασφαλείς προβλέψεις στην πολιτική δεν μπορούν γίνουν, αποτελεί ασφαλέστερο μονοπάτι η οδός των εκτιμήσεων βάση των έως τώρα δεδομένων. Τα έως τώρα δεδομένα στην υπόθεση του FethullahGülenφανερώνουν πως η μη έκδοσή του είναι το πιθανότερο σενάριο καθώς τέτοια πρόθεση δεν έχει γίνει φανερή από τους δύο υποψηφίους.

Στο σύνθετο ζήτημα του πολέμου στη Συρία και στα θέματα που προκύπτουν από αυτόν (Κούρδοι, Ισλαμικό Κράτος, Πρόεδρος Άσσαντ) οι πιθανότητες σύγκλισης ή απομάκρυνσης των συμφερόντων των δυο χωρών διαφέρουν ανάλογα με την περίπτωση. Στο Κουρδικό ζήτημα τα συμφέροντά τους είναι και μάλλον θα συνεχίσουν να είναι διαφορετικά, καθώς και οι δυο υποψήφιοι έχουν, με δηλώσεις τους εκφράσει την εκτίμηση τους προς τους Κούρδους και την πρόθεση για περαιτέρω εξοπλισμό τους. Στο μόνο θέμα που οι πολιτικές των δύο χωρών συμπίπτουν είναι η ανάγκη απομάκρυνσης του Προέδρου Άσσαντ. Αυτό βέβαια δεν είναι καθόλου σίγουρο πως θα συνεχίσει να ισχύει και μετεκλογικά. Η HillaryClinton,ως επικεφαλής της  διπλωματίας της πρώτης κυβέρνησης Obama, δεν έχει δείξει σημάδια διαφοροποίησης ως προς αυτή τη πολιτική, ενώ η δέσμευση του DonaldTrumpπάνω στην πολιτική κατά του Άσσαντ τίθεται εν αμφιβόλω μετά τις δηλώσεις του όπου είπε πως ναι μεν δεν συμπαθεί τον Άσσαντ, αλλά αυτός πολεμάει το Ισλαμικό Κράτος, όπως και η Ρωσία και το Ιράν.

Γράφει ο Μάνος Ασβεστόπουλος

 

·         CBSnews, 2016. cbsnews.com. [Ηλεκτρονικό]
Availableat: http://www.cbsnews.com/news/turkey-hillary-clinton-arming-syria-syrian-kurdish-militia-pkk-terrorists/
[Πρόσβαση 22 10 2016].

·         Chase, R., Hill, E. & Kennedy, P., 2001. Τα κομβικά κράτη και η εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ. Νέα Υόρκη: Εκδόσεις Παπαζήση.

·         Crowley, M., 2016. Politico. [Ηλεκτρονικό]
Available at: http://www.politico.com/story/2016/10/trump-praise-russia-iran-assad-criticism-229546
[Πρόσβαση20 10 2016].

·         Prax, M., 2016. newsy.com. [Ηλεκτρονικό]
Available at: http://www.newsy.com/videos/a-lot-of-turks-are-side-eyeing-the-us-on-coup-involvement/
[Πρόσβαση21 10 2016].

·         Reuters, 2016. RT.com. [Ηλεκτρονικό]
Available at: http://on.rt.com/7neb
[Πρόσβαση22 10 2016].

·         Ross, C., 2016. Daily Caller. [Ηλεκτρονικό]
Available at: http://dailycaller.com/2016/07/13/new-ties-emerge-between-clinton-and-mysterious-islamic-cleric/
[Πρόσβαση22 10 2016].

·         Rudaw, 2016. Rudaw.net. [Ηλεκτρονικό]
Available at: http://rudaw.net/english/kurdistan/22072016
[Πρόσβαση22 10 2016].

·         Uslu, N., 2003. The Turkish-American relationship between 1947-2003. New York: Nova Science Publishers Inc..

 

email