Ημ/νια δημοσίευσης: Σάββατο, 17 Μαρτίου 2018

Προεδρικές εκλογές στη Ρωσία: One man show

Την 18η Μαρτίου 2018, οι Ρώσοι θα προσέλθουν στις κάλπες, προκειμένου να αναδείξουν τον Πρόεδρο που θα κυβερνήσει την χώρα τους τα επόμενα 6 χρόνια. Ο σημερινός Πρόεδρος, VladimirPutinοδεύει σταθερά προς εκλογική νίκη, καθώς απολαμβάνει υψηλά ποσοστά αποδοχής από τον ρωσικό λαό, που κατά την δεκαοκτάχρονη διακυβέρνησή του δεν έχουν πέσει ποτέ κάτω από 60%.1 Hδημοφιλία του εκτοξεύτηκε στο 80% το Μάρτιο 2014,με την προσάρτηση της Κριμαίας από τη Ρωσία.2 Οι Ρώσοι εκτιμούν ότι είναι ένας ισχυρός πρόεδρος, που κατάφερε να επαναφέρει τη σταθερότητα στην χώρα, να αποκαταστήσει το statusτης Ρωσίας ως μεγάλης δύναμης και να διαφυλάξει την χώρα από εξωτερικές απειλές.3

Σύμφωνα με τον ChrisMiller, η υψηλή δημοφιλία του Πούτιν και η επιτυχία διατήρησης του καθεστώτος του στηρίζεται στους 3 άξονες της στρατηγικής του: μακροοικονομική σταθερότητα, σταθερότητα στην αγορά εργασίας και περιορισμός κρατικού ελέγχου σε τομείς στρατηγικής σημασίας. Η Ρωσία κατάφερε να επιβιώσει και να αναρρώσει εν μέρει από το διπλό σοκ της κατάρρευσης τιμών πετρελαίου και της επιβολής οικονομικών κυρώσεων από τη Δύση. Το δημόσιο χρέος της χώρας είναι ελεγχόμενο και ο πληθωρισμός διατηρείται σε χαμηλά επίπεδα. Η οικονομική στρατηγική του Πούτιν συμβαδίζει με την θέση της Ρωσίας ως σημαντικό δρώντα στο διεθνές σύστημα. Ο Πούτιν έχει κάνει ξεκάθαρο ότι θα υπερασπιστεί τα ρωσικά συμφέροντα ενάντια στην απειλή της φερόμενης επέκτασης του ΝΑΤΟ. Σε αυτό συνέβαλε ένα σημαντικό γεωπολιτικό επίτευγμα του στη Συρία, όπου η Ρωσία κατάφερε να διασφαλίσει τη διατήρηση του καθεστώτος Άσαντ και να νικήσει τις ισλαμικές δυνάμεις. Το διπλό αυτό επίτευγμα κατέστησε την Ρωσία ως έναν σημαίνοντα παίκτη στη Μέση Ανατολή και κατ΄επέκταση επιβεβαίωσε το statusτης ως ισχυρή παγκόσμια δύναμη.4

Από την άλλη μεριά, ο ρωσικός λαός αισθάνεται απογοήτευση από την αποτυχία του Πούτιν να αντιμετωπίσει προβλήματα όπως η φτώχεια και η διαφθορά. Ωστόσο, αυτά τα προβλήματα ελάχιστα έχουν πλήξει την δημοφιλία του.5

Παρότι θεωρείται δεδομένη η εκλογική νίκη του Πούτιν, η προσέλευση των ψηφοφόρων είναι κάτι που ανησυχεί τον νυν Πρόεδρο, που σύμφωνα με ορισμένες δημοσκοπήσεις θα κινηθεί σε χαμηλά επίπεδα, γεγονός που θα εγείρει ερωτηματικά για τη νομιμοποίησητόσο της μακροχρόνιας διακυβέρνησης του Πούτιν6όσο και της επερχόμενης εκλογικής του νίκης.7Το Κρεμλίνο στοχεύει στο 70% του εκλογικού σώματος με αντίστοιχη προσέλευση ψηφοφόρων, ώστε το αποτέλεσμα να θεωρηθεί ως καθαρή εντολή στον Πούτιν και ως απάντηση στους ηγέτες της Δύσης για τη  δριμεία κριτική τους αναφορικά με το ρωσικό αυταρχικό καθεστώς.8Προς επίτευξη του επιθυμητού αποτελέσματος, το Κρεμλίνο καταφεύγει σε μια σειρά ενεργειών όπως διοργάνωση κονσέρτων και τοπικών εκδηλώσεων την ημέρα της ψηφοφορίας, διεξαγωγή χωριστών δημοψηφισμάτων σε κρίσιμα τοπικά ζητήματα παράλληλα με τις εκλογές, αλλά και την καλλιέργεια της εντύπωσης ενός πραγματικού πολιτικού ανταγωνισμού μεταξύ των πολιτικών υποψηφίων.9Επίσης, οι προσπάθειες για ενισχυμένη προσέλευση στις κάλπες στοχεύουν και στη νεότερη γενιά, ύστερα από τις κυβερνητικές προσπάθειες για ουσιαστική ενίσχυση της στρατιωτικής πατριωτικής εκπαίδευσης τα τελευταία χρόνια και τη δημιουργία Στρατού της Νεολαίας το Σεπτέμβριο 2016.10 Τέλος, καθόλου τυχαία δεν θεωρείται η επιλογή της 18ης Μαρτίου, καθώς συμπίπτει με την ημερομηνία προσάρτησης της Κριμαίας, 4 χρόνια πριν, γεγονός που ο Πούτιν ελπίζει ότι θα λειτουργήσει ενισχυτικά στην συμμετοχή του εκλογικού σώματος.11

Στην εκλογική αρένα κατέρχονται – εκτός από τον Πούτιν – άλλοι επτά υποψήφιοι:12

-       SergeiBaburin: επικεφαλής Πανεπιστημίου της Μόσχας,

-       MaximSuraikin: 39χρονος πεπειραμένος επιλέχθηκε ως υποψήφιος από το κόμμα των Κομμουνιστών της Ρωσίας.

-       VladimirZhirinovsky: ο 71χρονος υποψήφιος από το υπερεθνικιστικό Φιλελεύθερο Δημοκρατικό Κόμμα κατέρχεται ως αντίπαλος του Πούτιν, παρά τη σταθερή υποστήριξη του σε αυτόν και στο κόμμα του στο παρελθόν.

-       BorisTitov: Ο 57χρονος Titovεπιλέχθηκε από το συντηρητικό και θετικά διακείμενο απέναντι στις επιχειρήσεις «Κόμμα για την Ανάπτυξη». Ισχυρός υποστηρικτής των επιχειρήσεων και πετυχημένος επιχειρηματίας, έχει ταχθεί υπέρ της δημιουργίας ενός πιο ευνοϊκού περιβάλλοντος για τις επιχειρήσεις στη ρωσική επικράτεια.

-       KseniaSobcnak: η 36χρονη διάσημη τηλεπαρουσιάστρια είναι η μόνη γυναίκα που διεκδικεί τον προεδρικό θώκο. Δηλώνει κουρασμένη από τον Πούτιν και επιθυμεί ριζοσπαστικές αλλαγές στη ρωσική πολιτική ζωή. Επιλέχτηκε ως υποψήφια από το Κόμμα Ελευθερίας του Λαού.

-       PavelGrudinin: η υποψηφιότητα του 57χρονου εκατομμυριούχου αποτελεί επιλογή έκπληξη του Κομμουνιστικού Κόμματος, που προσπαθεί να διευρύνει την απήχησή του μεταξύ παλιών ψηφοφόρων, καλλιεργώντας τη νοσταλγία τους για τη Σοβιετική Ένωση.

-       GrigoryYavlinsky: ο Yavlinskyυπήρξε και στο παρελθόν αντίπαλος του Πούτιν το 2000. Από τότε, έχει καταγγείλει τις πολιτικές του Κρεμλίνου και κατ’ επανάληψη έχει ασκήσει κριτική κατά του Προέδρου, ζητώντας περισσότερες πολιτικές ελευθερίες για το ρωσικό λαό και μια πιο φιλελεύθερη οικονομία. Έχει απήχηση στους ηλικιωμένους φιλελεύθερους και στους μέσης ηλικίας ψηφοφόρους στις μεγάλες ρωσικές πόλεις. Συνολικά όμως η βάση των υποστηρικτών του είναι μικρή. Λαμβάνει μέρος ως υποψήφιος του κόμματος που ίδρυσε, του Yabloko.

-       AlexeiNavalny: ο 41χρονος Navalnyίσως είναι ο πιο γνωστός και μαχητικός επικριτής του Πούτιν. Αποκλείστηκε από την εκλογική διαδικασία, καθώς η κεντρική εκλογική επιτροπή ακύρωσε τη συμμετοχή του, εξαιτίας της ποινής που του έχει επιβληθεί. Παρόλα αυτά, χιλιάδες Ρώσοι πολίτες έσπευσαν να υποστηρίξουν την υποψηφιότητά του, διαδηλώνοντας σε όλη την χώρα το Δεκέμβριο και τον Ιανουάριο.13Ο αποκλεισμός του Navalny φανερώνει την έκταση ελέγχου από το Κρεμλίνο σε όλη την δημόσια διοίκηση, και το πως χρησιμοποιεί την επιρροή του για αποτροπή οποιαδήποτε σοβαρής πρόκλησης απέναντι στον  Πούτιν.14

Οι εκλογές αυτές χαρακτηρίζονται από μια αξιοσημείωτη καινοτομία: ότι για πρώτη φορά θα γίνει χρήση της τεχνολογίας blockchain, για την καταγραφή και προστασία αποτελεσμάτων και δεδομένων των exit polls.15

Σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία, ο Πρόεδρος εκλέγεται για 6 χρόνια με δυνατότητα επανεκλογής του, όχι όμως άνω των 2 συνεχόμενων θητειών. Προβλέπεται ακόμα επέκταση διάρκειας της προεδρικής θητείας από 4 σε 6 χρόνια.16

OΠρόεδρος δεν είναι μόνο το σύμβολο αλλά η ίδια η προσωποποίηση συνολικά του πολιτικού συστήματος.17Το προεδρικό αξίωμα συνοδεύεται από σημαντικές εξουσίες. Επικεφαλής της εκτελεστικής εξουσίας, διορίζει και παύει τον Πρωθυπουργό, διαλύει τη Δούμα, υποβάλλει προς ψήφιση νομοσχέδια στο Κοινοβούλιο και προτάσεις για διεξαγωγή δημοψηφισμάτων. Ακόμα, έχει την αρμοδιότητα λήψης αποφάσεων αναφορικά με τις υπηρεσίες του στρατού και ασφάλειας καθώς και την αρμοδιότητα διορισμού δικαστών στα διάφορα δικαστήρια (Ανώτατο, Συνταγματικό, Ελεγκτικό Συνέδριο και Διαιτητικό).18

Οι Προεδρικές εκλογές της 18ης Μαρτίου θα προσδώσουν νομιμοποίηση στον Πούτιν με ένα νέο τρόπο, αναδεικνύοντάς τον περισσότερο ως μια ιστορική μορφή παρά ως ένα δημοφιλή ηγέτη.19 Ωστόσο, δεν θα επέλθουν δραστικές αλλαγές στην διακυβέρνηση της χώρας, καθώς ο Πούτιν θα εμμείνει στη σκληρή, συντηρητική και εθνικιστική γραμμή του στην εσωτερική και εξωτερική πολιτική. Παρότι δεν θεωρείται καθόλου σίγουρο το ενδεχόμενο να αποχωρήσει ο Πούτιντο 2024, ωστόσο το Κρεμλίνο έχει ήδη αρχίσει να προετοιμάζεται για εντοπισμό πιθανών διαδόχων του.20

Βίκυ Μανιάτη

Παραπομπές

1.    &3. EPRS Briefing March 2018, Martin Russell, Russia’s 2018 presidential election. Six more years of Putin

 

2.    https://edition.cnn.com/2018/03/07/europe/russian-election-explainer-intl/index.html

4.    http://www.e-ir.info/2018/02/23/introducing-constructivism-in-international-theory

5.    EPRS Briefing March 2018, Martin Russell, Russia’s 2018 presidential election. Six more years of Putin

6.     8.&11.https://edition.cnn.com/2018/03/07/europe/russian-election-explainer-intl/index.html

7.    & 9. https://www.opendemocracy.net/od-russia/ilya-budraitskis/russian-presidential-elections

10.& 17.RUFS Briefing No 41, December 2017, Gudrun Persson& Carolina VendilPallin, Russia Before the presidential election 2018: stable instability

12.&13.https://news.sky.com/story/russian-election-2018-who-would-stand-against-vladimir-putin

14.EPRS Briefing March 2018, Martin Russell, Russia’s 2018 presidential election. Six more years of Putin

15.https://cryptostreet.co/cryptocurrency-news/blockchain-news/russia-conduct-presidential-elections 

16.https://www.indepthnews.net/index.php/the-world/eu-europe/1729-the-importance--of-putin-and-russia’s-presidential-election

18. Fondation Robert Schuman, European Elections Monitor, Corinne Deloy, Presidential Election in Russia, 4th March 2012

19. http://carnegie.ru/commentary/73318

20.https://medium.com/clatham-house/five-things-toknow-about-the-russian-elections

 

 

email