Ημ/νια δημοσίευσης: Παρασκευή, 20 Απριλίου 2018

Διαφθορά και εκλογές στη Λατινική Αμερική

Οπουδήποτε κι αν πάει κανείς στη Λατινική Αμερική θα χρησιμοποιήσει πιθανώς κάτι που κατασκευάστηκε από την Oderbrecht, η οποία ιδρύθηκε το 1944 και έγινε η μεγαλύτερη κατασκευαστική και μηχανική εταιρεία στη Λατινική Αμερική με κορυφαίες τεχνικές δυνατότητες παγκοσμίως.Ωστόσο, αυτή η πηγή βραζιλιάνικης υπερηφάνειας κατέστη ντροπή όταν φάνηκε ότι ήταν το κέντρο του μεγαλύτερου παγκόσμιου δικτύου διαφθοράς. Τα 3,5 δισεκατομμύρια δολάρια που έχει καταβάλει σε πρόστιμα διαφθοράς στις αρχές της Βραζιλίας, της Ελβετίας και των ΗΠΑ είναι τα περισσότερα από οποιαδήποτε ιδιωτική εταιρεία. Μέχρι στιγμής, η Odebrecht έχει παραδεχθεί ότι πλήρωσε περίπου 800 εκατομμύρια δολάρια σε δωροδοκίες σε περισσότερους από 1.000 ανθρώπους για να βοηθήσει να κερδίσει περίπου 100 συμβόλαια που την βοήθησαν να κερδίσει 3,3 δισεκατομμύρια δολάρια.1

Η Odebrecht υποστηρίζει ότι πλήρωσε 35 εκατομμύρια δολάρια δωροδοκίας μεταξύ του 2007 και του 2014 σε διάφορους αξιωματούχους της Αργεντινής. Η περίοδος συνδέεται με την κυβέρνηση της πρώην προέδρου Cristina Fernández de Kirchner, η οποία αντιμετωπίζει ήδη διάφορες κατηγορίες διαφθοράς. Όσον αφορά τη περίπτωση της Κολομβίας, η Odebrecht δήλωσε ότι πλήρωσε 11 εκατομμύρια δολάρια σε δωροδοκίες μεταξύ του 2009 και του 2014. Ωστόσο, οι τοπικοί εισαγγελείς πιστεύουν ότι το πραγματικό ποσό είναι κοντά στα 30 εκατομμύρια δολάρια. Τα ποσά μπορεί να φαίνονται μικρά, αλλά οι οικονομικές συνέπειες είναι σημαντικές, καθώς η συμμετοχή της Odebrecht στην κατασκευή ενός δρόμου που θα συνδέει το εσωτερικό της χώρας με τον ποταμό Magdalena και τον αυτοκινητόδρομο της Καραϊβικής γνωστός ως Rutadel Sol σήμανε την ακύρωση του σχεδίου αξίας 850 εκατομμυρίων δολαρίων. Η επαναδιαπραγμάτευση θα επιφέρει καθυστερήσεις στο  σημαντικό πρόγραμμα αναβάθμισης των υποδομών της Κολομβίας.2

 Άξια αναφοράς είναι η σχέση της Oderbrechtμε την Βενεζουέλα. Σύμφωνα με την εφημερίδα Estado, Ο πρόεδρος της Βενεζουέλας NicolasMaduro ανέθεσε στην εταιρία την κατασκευή δημοσίων έργων ύψους 4 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε αντάλλαγμα για τα 35 εκατομμύρια δολάρια που προσέφερε η εταιρεία για την εκλογική του εκστρατεία το 2013. Τα έργα περιελάμβαναν την επέκταση του μετρό του Καράκας και ένα έργο τραμ. Σύμφωνα με τα έγγραφα, ο Maduro εξέτασε τις πληρωμές που δεν περιλαμβάνονται στον προϋπολογισμό της Βενεζουέλας και τις έκρινε «πολύ επείγουσες». Τα εν λόγω έγγραφα βρίσκονται στην κατοχή εισαγγελέων στη Βραζιλία και τη Βενεζουέλα και δείχνουν ότι οι τεράστιες πληρωμές ξεκίνησαν λιγότερο από ένα μήνα μετά την εκλογή του τον Απρίλιο του 2013.3 Βέβαια η Oderbrechtέχει χρηματίσει σημαίνοντα πολιτικά πρόσωπα της Δομινικανής Δημοκρατίας, της Γουατεμάλας, του Παναμά, του Εκουαδόρ και του Μεξικού για την ανάληψη μεγάλων κατασκευαστικών έργων.4

Το σκάνδαλο της Oderbrechtέχει πάρει μεγάλη έκταση στην Βραζιλία και στο Περού. Ο πρώην πρόεδρος της Βραζιλίας LuizInácio Lula da Silva πρόσφατα παραδόθηκε πρόσφατα στην αστυνομία.5Οι δικαστικές περιπέτειες του Lula ξεκίνησαν τον Απρίλιο του 2015, τέσσερα και πλέον χρόνια μετά τον τερματισμό και της δεύτερης προεδρικής του θητείας, όταν οι Αρχές άρχισαν έρευνα για κατηγορίες που εμφάνιζαν τον πρώην πρόεδρο να έχει ασκήσει την επιρροή ώστε να αναλάβει επικερδείς συμβάσεις στο εξωτερικό η κατασκευαστική εταιρεία Oderbrecht. Τον Μάρτιο του 2016, αστυνομικοί εισέβαλαν στην κατοικία του Lula στο πλαίσιο της επιχείρησης «Πλυντήριο Αυτοκινήτων» και τον οδήγησαν στο τμήμα για ανάκριση. Οι κατηγορίες αφορούσαν σκάνδαλο δωροδοκίας γύρω από την κρατική εταιρεία πετρελαίων Petrobras, που είχε ενισχύσει προεκλογικά το Κόμμα Εργατών. Τον Αύγουστο του 2017, ο Lulaκαταδικάστηκε σε φυλάκιση 12 χρόνων, καθώς το δικαστήριο έκρινε ότι εισέπραξε 1,1 εκατομμύρια δολάρια από την κατασκευαστική εταιρεία OAS, ως ανταμοιβή για τη μεσολάβησή του ώστε να εξασφαλίσει η εταιρεία σημαντικές συμβάσεις από την Petrobras.6

Όσον αφορά το Περού, ο PedroPaboKuczynski είναι ο πρώτος πρόεδρος της Λατινικής Αμερικής που αναγκάζεται να παραιτηθεί, μόλις 19 μήνες μετά την ανάληψη των καθηκόντων του, λόγω της σύνδεσης του με το σκάνδαλο της Oderbrecht, το μεγαλύτερο σκάνδαλο διαφθοράς της ηπείρου. Μυστικά μαγνητοσκοπημένα βίντεο κυκλοφόρησαν από το μεγαλύτερο κόμμα της αντιπολίτευσης, Fuerza Popular, τα οποία φέρεται να δείχνουν ότι οι υποστηρικτές του προέδρου προσπαθούν να αγοράσουν πολιτική στήριξη. Μάλιστα φέρεται να πρόσφεραν ένα μερίδιο των δημοσίων έργων σε αντάλλαγμα για βοήθεια για να αντιμετωπίσουν μια δεύτερη πρόταση μομφής κατά του Kuczynski. Έτσι, ελαχιστοποιήθηκαν οι πιθανότητες όπου ο Kuczysnki θα μπορούσε να επιβιώσει πολιτικά.7

Τέλος είναι νωρίς ακόμη για να βγάλουμε συγκεκριμένα συμπεράσματα από αυτό το σκάνδαλο, αλλά κάποια συμπεράσματα είναι σαφή. Η λήψη μιας έντονης στάσης κατά της διαφθοράς, όπως έκανε το Περού μετά τις αποκαλύψεις, μπορεί να είναι πολύ δαπανηρή. Στις περισσότερες χώρες φαίνεται ότι ολόκληρη η πολιτική τάξη συνωμότησε με τη διαφθορά με ένοχα κόμματα και από τις δύο πλευρές του ιδεολογικού φάσματος. Για ορισμένες νέες κυβερνήσεις, το σκάνδαλο ήταν ένα χρήσιμο εργαλείο για την αποτροπή των πολιτικών επιστροφών των προκατόχων τους, ενώ κάποιες κατεστημένες διοικήσεις υπονομεύθηκαν από τους σύνδεση τους με την Odebrecht. Χάρη στον νόμο των ακούσιων συνεπειών, η Odebrecht μπορεί να έχει κάνει μια σημαντική προσφορά. Η δημιουργία και η κατάρρευση του απίστευτου δικτύου διαφθοράς έδωσε ένα σχέδιο για το πώς να καταπολεμήσει το καρκίνωμα. Επιπλέον, το γεγονός ότι οι ολιγάρχες και οι πρόεδροι βρίσκονται στη φυλακή θα κάνει τις πολιτικές και επιχειρηματικές ελίτ της Λατινικής Αμερικής να είναι περισσότερο νευρικές όσον αφορά ζητήματα διαφθοράς στο μέλλον.1

Βασίλειος Αξελός

Παραπομπές

1)      http://latam-investor.com/2018/04/odebrecht-bribed-region/#

2)      https://www.nytimes.com/2017/02/13/world/americas/peru-colombia-venezuela-brazil-odebrecht-scandal.html

3)      https://www.japantimes.co.jp/news/2018/03/26/business/venezuelas-maduro-gave-4-billion-worth-projects-odebrecht-return-campaign-funds-brazil-paper/#.Wthpm4jwZdg

4)      http://www.bbc.co.uk/news/world-latin-america-41109132

5)      https://www.theguardian.com/world/2018/apr/07/crowds-in-sao-paulo-block-lula-from-handing-himself-in

6)      https://www.nytimes.com/2017/07/12/world/americas/brazil-lula-da-silva-corruption.html

https://www.theguardian.com/world/2018/mar/21/peru-president-pedro-pablo-kuczynski-resigns-amid-corruption-scandal

email