Ημ/νια δημοσίευσης: Δευτέρα, 05 Νοεμβρίου 2018

Οι ενδιάμεσες εκλογές και το μέλλον του Τραμπ

Τους τελευταίους μήνες, οι επικείμενες ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ βρίσκονται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος της διεθνούς κοινότητας, η οποία παρακολουθεί τις εξελίξεις και τα γεγονότα στην αμερικανική ήπειρο. Οι εκλογές θα διεξαχθούν την Τρίτη 6 Νοεμβρίου και θεωρούνται κρίσιμης σημασίας για δυο λόγους: Ο πρώτος λόγος είναι ότι το εκλογικό αποτέλεσμα θα καθορίσει τη σύνθεση του αμερικανικού Κογκρέσου, και την ισορροπία ισχύος στο εσωτερικό του Κογκρέσου αλλά και στις σχέσεις Κογκρέσου – Προέδρου. Ο δεύτερος λόγος είναι ότι παρόλο που οι εκλογές δεν διεξάγονται για ανάδειξη του κατάλληλου υποψηφίου στο προεδρικό αξίωμα, ωστόσο έχουν δημοψηφισματικό χαρακτήρα για το νυν Πρόεδρο Ντ. Τραμπ και τις πολιτικές του, επιδρόντας κατ’ επέκταση στο πολιτικό του μέλλον.

Μέσα σε ένα πολιτικό κλίμα που χαρακτηρίζεται από πολιτικές ανακατατάξεις, αστάθεια και ισχυρή πόλωση, ένα διχασμένο αμερικανικό έθνος προσέρχεται στις κάλπες, όπου εκατομμύρια ψηφοφόροι θα αναδείξουν δια της ψήφου τους τα μέλη του Κογκρέσου.

Στο σύστημα διακυβέρνησης των ΗΠΑ, η διάκριση εξουσιών είναι τριμερής: εκτελεστική εξουσία (Πρόεδρος, Υπουργικό Συμβούλιο, Ομοσπονδιακούς φορείς), δικαστική εξουσία (Ανώτατο Δικαστήριο και κατώτερα δικαστήρια), και νομοθετική εξουσία, που εκπροσωπείται από το Κογκρέσο. Το Κογκρέσο είναι επιφορτισμένο με εξαιρετικά σημαντικές αρμοδιότητες, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται η κατανομή των πόρων, η κατάρτιση νομοθεσίας, η επιβολή φόρων και η άσκηση ελέγχου στην εκτελεστική εξουσία.Απαρτίζεται από δυο σώματα: τη Βουλή Αντιπροσώπων με 435 μέλη και τη Γερουσία με 100 μέλη.

Στη Βουλή Αντιπροσώπων, ο αριθμός των εδρών έχει προσδιοριστεί με νομοθετική πράξη το 1929. Η ανάδειξη αντιπροσώπων γίνεται με άμεση λαϊκή ψηφοφορία σε μονοεδρικές περιφέρειες. Ο αριθμός που εκλέγεται σε κάθε περιφέρεια είναι κατ’ αναλογία του πληθυσμού των Πολιτειών. Επειδή η θητεία τους είναι διετής, αυτό έχει ως αποτέλεσμα κάθε δυο χρόνια και οι 435 έδρες να τίθενται στην κρίση της λαϊκής ετυμηγορίας.

Στη Γερουσία, ανεξαρτήτως μεγέθους ή πληθυσμού, κάθε μια εκ των 50 Πολιτειών έχει 2 Γερουσιαστές, σύμφωνα με το άρθρο 1.1 παρ. 3 του αμερικανικού Συντάγματος. Η θητεία τους διαρκεί 6 χρόνια και η εκλογή τους γίνεται με άμεση λαϊκή ψηφοφορία. Όπως ορίζει το Σύνταγμα, αμέσως μετά την πρώτη εκλογή, ακολουθεί ο διαχωρισμός των Γερουσιαστών σε 3 κατηγορίες, ώστε το 1/3 εξ αυτών να εκλέγεται ανά δυο χρόνια. Επίσης, θα πρέπει να επισημανθεί ότι οι δυο Γερουσιαστές σε κάθε Πολιτεία θα πρέπει να ανήκουν σε διαφορετική κατηγορία, προκειμένου να διασφαλίζεται ότι δεν θα επανεκλεγούν στον ίδιο εκλογικό κύκλο. Επομένως, για το 2018 33 έδρες Γερουσιαστών της πρώτης κατηγορίας συμμετέχουν στη διαδικασία επανεκλογής. Η πλειοψηφία εξ αυτών δηλ. 25 έδρες ανήκουν στους Δημοκρατικούς.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η σύνθεση των υποψηφίων των δυο κομμάτων είναι διευρυμένη. Το πρώτο θετικό στοιχείο είναι ότι αυτές οι εκλογές διακρίνονται από «άρωμα γυναικών». Όπως αναφέρει το περιοδικό “Politico”, το κόμμα των Δημοκρατικών έχει πρωτοστατήσει με την επιλογή 182 γυναικών ως υποψηφίων για τη Βουλή Αντιπροσώπων, αριθμός ρεκόρ για τα μέχρι τώρα δεδομένα. Στην αντίπαλη πλευρά, το κόμμα των Ρεπουμπλικανών έχει επιλέξει 52 γυναίκες ως υποψήφιες για τη Βουλή Αντιπροσώπων. Το ίδιο συμβαίνει και για τη Γερουσία, όπου συνολικά 22 γυναίκες – 15 από το Δημοκρατικό κόμμα και 7 από το Ρεπουμπλικανικό – κατέρχονται στον εκλογικό στίβο για μια εκ των 33 εδρών της Γερουσίας. Σύμφωνα με το Κέντρο για τις Αμερικανίδες και Πολιτική, αυτός επίσης είναι ένας υψηλός αριθμός υποψηφίων αναδεικνυόμενων από τα δυο μεγάλα κόμματα. Τέλος, χρήζει αναφοράς ότι μεταξύ των υποψηφίων περιλαμβάνονται τουλάχιστον 133 έγχρωμοι.

Τα ζητήματα που επηρεάζουν το αποτέλεσμα αυτών των εκλογών είναι αρκετά. Μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται ζητήματα ασφάλειας – ασφάλεια προσώπων και κυβερνοασφάλεια σε σχέση με τη διαδικασία ψηφοφορίας και την καταμέτρηση ψήφων καθώς και προσπάθειες για αντιμετώπιση της ξένης επιρροής στους ίδιους τους ψηφοφόρους. Πρόσφατο παράδειγμα οι προεδρικές εκλογές του 2016, όπου η αμερικανική υπηρεσία πληροφοριών εντόπισε «το ρωσικό δάκτυλο» και εκτίμησε ότι ο Ρώσος Πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν είχε δώσει εντολή το 2016 για διεξαγωγή εκστρατείας στοχεύοντας στο να επηρεάσει την έκβαση των αμερικανικών προεδρικών εκλογών. Επίσης, η υπηρεσία πληροφοριών επιβεβαίωσε ότι οι δρώντες στον κυβερνοχώρο που είχαν οριστεί από τη Ρωσική κυβέρνηση επιδίωκαν τον εντοπισμό ευπαθειών και την πρόσβαση στο σύστημα εκλογικών υποδομών των ΗΠΑ. Στη συνέχεια ακολούθησαν ακροάσεις στο Κογκρέσο αναφορικά με την ρωσική επέμβαση στις εκλογές του 2016. Προς αντιμετώπιση αυτής της παρέμβασης στις εκλογές, το Υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας καθόρισε τις υποδομές για τη διενέργεια εκλογών ως «υποδομές ζωτικής σημασίας». Γεγονός που καθιστά εφικτό τον ορισμό προτεραιοτήτων στο ζήτημα των πόρων για τα εμπλεκόμενα μέρη και την θεσμοθέτηση συνεργασίας στον τομέα ασφάλειας των εκλογών με πολιτειακές και τοπικές αρχές. Καθώς συνεχίζεται η έρευνα για τις προσπάθειες της Ρωσικής κυβέρνησης για επέμβαση στις εκλογές του 2016, η υπηρεσία πληροφοριών αναγνωρίζει ότι οι επικείμενες εκλογές αποτελούν πιθανό στόχο για κακόβουλη δραστηριότητα στον κυβερνοχώρο.

Παράλληλα με τις προσπάθειες της υπηρεσίας πληροφοριών και της αμερικανικής ηγεσίας στην αντιμετώπιση ζητημάτων ασφάλειας στις επερχόμενες εκλογές, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν συνεισφέρει εξίσου θετικά σε αυτές τις προσπάθειες. Η Microsoft, η Facebook, η Googleέχουν προβεί σε αφαίρεση σελίδων και λογαριασμών και στην ενημέρωση των αμερικανικών αρχών αναφορικά με τα αποτελέσματα ευρύτερης έρευνας με κακόβουλους δρώντες που συσχετίζονται με το ραδιοτηλεοπτικό οργανισμό της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν (IRIB).

Η ιστορία και οι τάσεις δείχνουν ότι οι Δημοκρατικοί έχουν καλές πιθανότητες η πλάστιγγα αναφορικά με τη Βουλή Αντιπροσώπων να γείρει υπέρ τους. Ωστόσο, οι πιθανότητες του για έλεγχο της Γερουσίας κρίνονται περιορισμένες καθώς οι Ρεπουμπλικάνοι διατηρούν σημαντικά πλεονεκτήματα. Όμως, σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις ένα σενάριο νίκης των Δημοκρατικών στη Γερουσία δεν είναι αδύνατο, καθώς ιστορικά το κόμμα του Προέδρου έχει απώλειες εδρών στη Γερουσία σε 19 εκ των τελευταίων 26 εκλογικών αναμετρήσεων.

Παρά τη χαμηλή προσέλευση των ψηφοφόρων στις ενδιάμεσες εκλογές στο παρελθόν, υπάρχει μια διάχυτη προσδοκία ότι οι φετινές εκλογές είναι πιθανό να προσελκύσουν μεγαλύτερο αριθμό ψηφοφόρων, γεγονός που είναι κυρίως προς όφελος των Δημοκρατών. Οι αναλυτές προσδοκούν ότι η προσέλευση θα είναι ένας παράγοντας κλειδί στο εάν οι Δημοκρατικοί θα καταφέρουν να εξασφαλίσουν την πλειοψηφία στα δυο σώματα του Κογκρέσου ή όχι.

Βίκυ Μανιάτη

Πηγή: EPRSBriefing, Michael Kaczmarek with Bradley Johnston, The US midterm elections of November 2018, October 2018

email