Ημ/νια δημοσίευσης: Τετάρτη, 28 Νοεμβρίου 2018

H ακροδεξιά «κατακτά» τη Βραζιλία

 Οι προεδρικές εκλογές που διεξήχθησαν στα τέλη Οκτωβρίου, στη Βραζιλία, επιβεβαίωσαν για ακόμη μια φορά την ισχύ των ακροδεξιών κινημάτων που τα τελευταία χρόνια εμφανίζονται ανά την υφήλιο. Έτσι, η μεγαλύτερη χώρα της Λατινικής Αμερικής βρίσκεται πλέον σε νέα τροχιά, ενώ τα εκλογικά αποτελέσματα έχουν προκαλέσει ποικίλες αντιδράσεις τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό της.

Νέο Πρόεδρος εξελέγη ο ακροδεξιός, πρώην αξιωματικός JairBolsonaro που συχνά αναφέρεται ως ο ‘’Trumpτης Βραζιλίας’’ λόγω των απόψεών του και του τρόπου με τον οποίο χρησιμοποιεί τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Οι δηλώσεις του σχετικά με τη θανατική ποινή, τις γυναίκες, τους ομοφυλόφιλους, την οπλοκατοχή, τους γηγενείς πληθυσμούς του Αμαζονίου και το περιβάλλον  έχουν οδηγήσει στην ταύτισή του με τον αμερικανό Πρόεδρο,  ενώ ο αιχμηρός και λιτός λόγος  του στα ΜΜΕ-ιδιαίτερα στο twitter-είναι χαρακτηριστικός. Μάλιστα, έντονη αίσθηση έχει προκαλέσει ο θαυμασμός του προς τη στρατιωτική δικτατορία της Βραζιλίας που επικράτησε από το 1964 έως το 1985. Αποτέλεσμα αυτών των πεποιθήσεων ήταν το ξέσπασμα διαφόρων αντιδράσεων τόσο κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας όσο και με την ανακοίνωση της νίκης του Bolsonaro. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η επίθεση εναντίον του με μαχαίρι και ο τραυματισμός του τον περασμένο Σεπτέμβριο, αλλά και το κίνημα ‘’EleNao’’(‘’όχι αυτός’’) που τάσσεται υπέρ των γυναικών και των αναπόσπαστων δικαιωμάτων τους που ο ίδιος αμφισβητεί.[1]

  Πάντως, παρά τις σφοδρές αντιδράσεις, ο Bolsonaroαποδείχθηκε ο κυρίαρχος των εκλογών λαμβάνοντας, στο δεύτερο γύρο, το 56% των ψήφων αφήνοντας στη δεύτερη θέση τον FernandoHaddadμε ποσοστό 44%.[2] Ο νέος Πρόεδρος  θα αναλάβει τα καθήκοντά του τον ερχόμενο Ιανουάριο και έχει ήδη ξεκινήσει το σχεδιασμό του πολιτικού του προγράμματος. Στο πλαίσιο αυτό, υπόσχεται μείωση του δημόσιου χρέους και αναδιανομή των φορολογικών εσόδων[3], ενώ παράλληλα τάσσεται υπέρ των μεγαλογαιοκτημόνων και των επιχειρηματιών, ακόμη και αν τα συμφέροντά τους λειτουργούν εις βάρος του φυσικού περιβάλλοντος. Σχετικά με αυτό το ζήτημα, ο Bolsonaroδείχνει να αδιαφορεί για την κλιματική αλλαγή, παρόλο που  το μεγαλύτερο τμήμα του Αμαζονίου βρίσκεται εντός της βραζιλιάνικης επικράτειας. Δηλώνει διατεθειμένος να περιορίσει τα περιβαλλοντικά μέτρα που ως τώρα έχουν θεσπισθεί-ακόμη και να αποχωρήσει η Βραζιλία από τη Συμφωνία των Παρισίων- προκαλώντας προβλήματα και στους ιθαγενείς πληθυσμούς μέσω εξορύξεων και άλλων οικονομικών δραστηριοτήτων.[4] Επιπλέον, η πρόθεσή του να μεταφερθεί η πρεσβεία της χώρας από το Τελ Αβίβ στην Ιερουσαλήμ[5] και να αποσύρει από το σύστημα υγείας όλους τους γιατρούς κουβανικής καταγωγής, ώστε να μην ενισχύει οικονομικά το κομμουνιστικό κουβανικό κράτος[6], έχει ήδη δημιουργήσει ρήξη με άλλους διεθνείς δρώντες.

Παράλληλα, ο Bolsonaro υπόσχεται την ασφάλεια των πολιτών και τη πάταξη της διαφθοράς ήδη από τις αρχές τις προεκλογικής του εκστρατείας. Μάλιστα, τα δύο ζητήματα θεωρούνται κομβικά σημεία για την εκλογή του. Όσον αφορά στο πρώτο, η ραγδαία άνοδος της εγκληματικότητας και η αδράνεια των αρμόδιων αρχών συνδέονται στενά με τις δηλώσεις του Bolsonaroπερί οπλοκατοχής και μεγαλύτερης αυτονομίας της αστυνομίας.[7] Σχετικά με τη διαφθορά, το ζήτημα αυτό πήρε μεγαλύτερες διαστάσεις όταν ο πρώην Πρόεδρος Luiz Inacio Lula da Silva-και αρχηγός του Εργατικού Κόμματος-καταδικάστηκε σε 12ετή φυλάκιση λόγω της εμπλοκής του στο σκάνδαλο CarWash (σχετικό με την εθνική εταιρεία πετρελαίου Petrobras). Έτσι, αν και ο Lulaαντικαταστάθηκε από τον ακαδημαϊκό και πρώην δήμαρχο του Σάο Πάολο,   Fernando Haddad, οι Εργατικοί απέτυχαν να πείσουν το λαό για τη διαφάνεια του κόμματος παραχωρώντας την πρώτη θέση στο Bolsonaro.[8]

  Βάσει όλων των παραπάνω, ο νέος Πρόεδρος φαίνεται πως αξιοποίησε τα σοβαρά και σύνθετα προβλήματα του βραζιλιάνικου λαού κατά τη διάρκεια της προεκλογικής του καμπάνιας, ώστε να αποσπάσει τις ψήφους που χρειαζόταν και να αποσυνδεθεί η πολιτική της χώρας από αυτή των εργατικών. Έτσι, το ακροδεξιό κίνημα ‘’κατέκτησε’’ ακόμα μία χώρα και αυτό αποκτά μέγιστη σημασία, αν αναλογιστεί κανείς ότι, εκτός από τους κινδύνους που τίθενται για τα ήδη ευάλωτα ζητήματα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, του περιβάλλοντος και της δημοκρατίας, η Βραζιλία αποτελεί ανερχόμενη οικονομική δύναμη στο παγκόσμιο σύστημα των αγορών.

Ελπίδα Μπέση



[1]Cristina Abellan Matamoros& Marta Rodriguez, ‘’ Why Brazil's far-right candidate could be the country's next president’’, euronews., 4 Οκτωβρίου2018, www.euronews.com,έγινεπρόσβασηστις24Νοεμβρίου2018

[2]Matamoros & Rodriguez, οπ.παρ.

[3]Afp, ‘’Bolsonaroprésident, virage à l'extrêmedroite pour le Brésil’’, LA CROIX, 29 Οκτωβρίου2018, www.la-croix.com, έγινεπρόσβασηστις24 Νοεμβρίου2018l

[4]Patrick Alley, Nicole Barrett and Richard J. Rogers, ‘’ Brazil's Bolsonaro: A new candidate for trial in the Hague? | View’’, euronews. , 29 Οκτωβρίου 2018, www.euronews.com ,έγινε πρόσβαση στις 24 Νοεμβρίου 2018

[5]Louise Miner, ‘’ Brazil to move embassy from Tel Aviv to Jerusalem’’,  euronews. , 3 Νοεμβρίου2018, www.euronews.com,έγινεπρόσβασηστις24 Νοεμβρίου2018 

[6]Reuters, ‘’ Brazil's Bolsonaro threatens to cut diplomatic ties with Cuba’’,euronews. , 2 Νοεμβρίου2018, www.euronews.com,έγινεπρόσβασηστις24 Νοεμβρίου2018

[7]Matamoros & Rodriguez,  οπ. παρ

[8]Matamoros & Rodriguez,  οπ. παρ

email