Ημ/νια δημοσίευσης: Σάββατο, 16 Φεβρουαρίου 2013

Η Κύπρος σε κρίσιμη καμπή

 

Το Κυπριακό αποτελεί εδώ και τριανταοκτώ  χρόνια ένα από τα παλαιότερα διεθνή προβλήματα. Ακολουθεί τη διεθνή πολιτική από τον 20ο στον 21ο αιώνα, επηρεάζει τη μεσογειακή ασφάλεια σαφώς στις διμερείς σχέσεις Ελλάδας – Τουρκίας και συνεπώς την ειρήνη και την σταθερότητα στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και της Μέσης Ανατολής.

Η αδυναμία του Ελληνισμού, δηλαδή των δύο κρατών Ελλάδας – Κύπρου, να αξιοποιήσουν περιφερειακές και διεθνείς συμμαχίες, αλλά και να επιτύχουν σύγκλιση συμφερόντων που να επηρεάζουν την απόφαση μεγάλων δυνάμεων να στηρίξουν την κυπριακή υπόθεση και να δημιουργήσουν συνθήκες εξαναγκασμού της Τουρκίας να σεβαστεί τη διεθνή νομιμότητα,  οδήγησαν σε μία αδιέξοδη σημερινή κατάσταση σε σχέση με την Κύπρο με εμφανή τα σημάδια της αποτελμάτωσης στο Κυπριακό πρόβλημα.

Η σημερινή κατάσταση αναφορικά προς το Κυπριακό Πρόβλημα δεν δείχνει απλώς αδιέξοδη ως προς τις διαδικασίες και τις δυνατότητες επίλυσής του, αλλά είναι εξόχως ανησυχητική για την ίδια την Κύπρο και τα συμφέροντα του Ελληνισμού, ίσως ακόμη και για την επιβίωση του Κυπριακού κράτους. Η ανησυχία δεν συνίσταται στον φόβο πως μπορεί να έρθει και να υιοθετηθεί ένα σχέδιο Ανάν για το Κυπριακό, αλλά από το γεγονός ότι η αλλαγή των συνθηκών, αφορά σε δύο βασικά στοιχεία.

Πρώτον,  στην ισχυροποίηση του τουρκικού παράγοντα στον διεθνή καταμερισμό ισχύος. Η  Τουρκία εμφανίζεται ως ηγεμονική περιφερειακή δύναμη, ενώ ταυτόχρονα η Αθήνα και η Λευκωσία εμφανίζουν σημαντική αποδυνάμωση σε όλα τα επίπεδα.

Δεύτερον,  εξαιτίας της αστοχίας από τη δική μας πλευρά το 2003 να δεχθούμε το άνοιγμα των οδοφραγμάτων, η κατεχόμενη ζώνη της Κύπρου δεν εμφανίζεται πλέον ως κατεχόμενη, αλλά ως de facto νομιμοποιημένη περιοχή, η οποία έχει την ιδιαιτερότητα να ανήκει μέσα στην Κυπριακή Δημοκρατία ως έδαφος, όμως να προβάλλει διεθνώς ως αυτοκυβερνούμενη, συνεργαζόμενη με την Τουρκία ζώνη,  που καλλιεργεί σταδιακά το λεγόμενο «σύνδρομο της Ταϊβάν».

Ενόψη των ανωτέρω δυσάρεστων εξελίξεων δεν πιστεύω να υπάρχει κανείς αναλυτής που να θεωρεί πως οποιαδήποτε ηγεσία και αν εκλεγεί μετά τις 17 Φεβρουαρίου 2013, θα έχει μια θετική αφετηρία, ούτως ώστε να προχωρήσει σε ένα σχέδιο σοβαρής διαπραγμάτευσης για την επίλυση του Κυπριακού Προβλήματος. Τα πράγματα στην Κύπρο είναι εξαιρετικά δύσκολα και εκείνο που θα πρέπει να επιχειρήσει με σχέδιο και αποφασιστικότητα, η όποια ηγεσία, είναι να προχωρήσει σε κινήσεις εσωτερικές και διεθνείς που να συμβάλουν στην ενδυνάμωση του Κυπριακού κράτους ως οικονομίας και πολιτικής με βασικό βραχυμεσοπρόθεσμο στόχο την επιβίωση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Αυτό σημαίνει την υπέρβαση της οικονομικής κρίσης, την αξιοποίηση στην οικονομία και στην πολιτική του φυσικού αερίου, με βασικούς μοχλούς άσκησης πίεσης και ενδυνάμωσης της πολιτικής, τη συνομολόγηση και την πραγμάτωση διεθνών συμμαχιών. Οι διεθνείς συμμαχίες συνίστανται σε σύγκλιση συμφερόντων και στρατηγικών, τόσο με το Ισραήλ, το οποίο βρίσκεται σε σύγκρουση μ την Τουρκία εδώ και πέντε χρόνια και αναζητεί συμμαχίες στη Μεσόγειο, όσο και με την Ρωσία που επιζητεί την αξιοποίηση του γεωπολιτικού χώρου της Κύπρου μετά την επερχόμενη απώλεια της Συρίας και των ερισμάτων της στην Μέση Ανατολή.

Η Κύπρος πρέπει να κερδίσει χρόνο ώστε να επέλθει σταδιακά και η ελληνική ανάκαμψη για να στηρίξει την Κύπρο και την κυπριακή υπόθεση, αλλά και η αξιοποίηση του φυσικού αερίου, το οποίο τα επόμενα δύο χρόνια θα αρχίσει να αποδίδει.

Αυτή όμως όλη η διάσταση προϋποθέτει στρατηγική σύλληψη του μέλλοντος και εκπόνηση προς τούτο ενός κοινού σχεδίου Ελλάδας – Κύπρου που να προβλέπει στόχους και μέσα υλοποίησής του.

 

Γράφει η Μερσίλεια Αναστασιάδου

Επιστημονική Συνεργάτις του Κέντρου Ανατολικών Σπουδών του Παντείου Πανεπιστημίου

 
email