Ημ/νια δημοσίευσης: Πέμπτη, 28 Μαρτίου 2013

Βαλκάνια: Τα μετεκλογικά σύννεφα και η ανάγκη μεγάλων μεταρρυθμίσεων

Το πολιτικό τοπίο στα Βαλκάνια έχει δει αρκετές νέες κυβερνήσεις να αναλαμβάνουν την εξουσία εντός των τελευταίων 18 μηνών και οι αναλυτές δήλωσαν ότι πρέπει να γίνουν οικονομικές μεταρρυθμίσεις προκειμένου να διατηρήσουν την εξουσία.

Με τη ύπαρξη νέας ηγεσίας, οι πολίτες αδημονούν για άμεση, αποφασιστική δράση που θα επιλύσει τα οικονομικά προβλήματα που επικρατούν σε ολόκληρη την περιοχή. Ωστόσο, οι εμπειρογνώμονες παρατηρητές και οι πολιτικοί είπαν ότι κυβερνήσεις θεωρούν πως είναι δύσκολο να ενεργήσουν αρκετά γρήγορα για να ικανοποιήσουν το κοινό.

Στην Κροατία, η κυβέρνηση που εξελέγη τον Δεκέμβριο του 2011 έχει χάσει μεγάλο μέρος της δημόσιας στήριξής της.

Η κυβέρνηση της Ομοσπονδίας της Β-Ε άντεξε δύο χρόνια αστάθειας πριν να αποφασίσει η νέα πλειοψηφία του κοινοβουλίου να ρίξει την κυβέρνηση στις 12 Φεβρουαρίου.

Η σλοβενική κυβέρνηση έχασε την εμπιστοσύνη των πολιτών της μετά από τέσσερις μήνες διαδηλώσεων. Στη Δημοκρατία Σέρπσκα (RS) της Β-Ε, ο Πρόεδρος Μίλοραντ Ντόντικ ξεκίνησε αλλαγές στα χαρτοφυλάκια των υπουργών, εξηγώντας ότι η κυβέρνηση "χρειάζεται μια ανανέωση".

Αλλά η πιο έντονη αλλαγή κατεύθυνσης πραγματοποιήθηκε τον περασμένο μήνα στη Βουλγαρία, όταν ο πρωθυπουργός Μπόικο Μπορίσοφ παραιτήθηκε μετά από 10 ημέρες πανεθνικών διαδηλώσεων, μερικές από τις οποίες ήταν και βίαιες. Οι διαμαρτυρίες επικεντρώθηκαν στις υψηλές τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας και σε καταγγελίες εναντίον των εταιρειών διανομής ηλεκτρικής ενέργειας.

Ο Ντίμιταρ Αβράμοφ, πολιτικός αναλυτής που εξειδικεύτηκε στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου του Ζάγκρεμπ, δήλωσε ότι η Βουλγαρία χρειάζεται μια κεντροδεξιά ρεφορμιστική κυβέρνηση.

"Δεν έχει πραγματοποιηθεί καμιά οικονομική μεταρρύθμιση με βάση ένα στρατηγικό πλαίσιο στη Βουλγαρία από το 2005", είπε στους SETimes.

Ο Αβράμοφ είπε ότι τα μέτρα που είναι αναγκαία για τη βελτίωση των οικονομικών συνθηκών περιλαμβάνουν "την απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας, τη δημιουργία ταμείων εγγυήσεων και τραπεζικών μέσων για την τόνωση των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων, καθώς και τη γρήγορη υιοθέτηση κάποιας στρατηγικής για την προσέλκυση επενδύσεων σε βασικούς τομείς της οικονομίας".

Η βουλγαρική κυβέρνηση, υπό την ηγεσία του GERB, που παραιτήθηκε νωρίτερα αυτό το μήνα και αντικαταστάθηκε από μια υπηρεσιακή κυβέρνηση, έχει ευρέως κατηγορηθεί επειδή δεν έλαβε μέτρα για την τόνωση των επιχειρήσεων και την οικονομική ανάπτυξη, ενώ αντίθετα ακολούθησε ένα στενό μονοπάτι διατήρησης της μακροοικονομικής σταθερότητας.

Ωστόσο, πολλοί αναλυτές είπαν ότι αυτό έχει καταστεί δυνατό σε βάρος των κοινωνικών παροχών και των κινήτρων για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.

"Η προάσπιση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας με αντίτιμο το πάγωμα των εισοδημάτων των ανθρώπων είναι μια αδιέξοδη λύση", είπε ο Ιβάν Νέϊκοφ, πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Βαλκανικού Ινστιτούτου Εργασίας και Κοινωνικής Πολιτικής. "Αυτό ήταν ένα από τα βασικά λάθη στην πολιτική του GERB".

Στα μέτρα λιτότητας της κυβέρνησης συμπεριλαμβανόταν η αύξηση του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης, καθώς και η εφαρμογή αυστηρότερων όρων για την παροχή επιδομάτων ανεργίας. Οι συντάξεις και τα επιδόματα για τους συνταξιούχους δεν έχουν αυξηθεί κατά τα τελευταία τρία χρόνια.

Η Βουλγαρία αντιμετωπίζει πρόωρες εκλογές στις 12 Μαΐου. Τα πολιτικά κόμματα προσφέρουν διάφορες λύσεις στις εκστρατείες τους, συμπεριλαμβανομένων φορολογικών μεταρρυθμίσεων για την τόνωση των επιχειρήσεων και μέτρα για την τόνωση της απασχόλησης και τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.
"Διάφοροι τύποι κυβερνήσεων εκτέθηκαν στο άμεσο παρελθόν μας -- ένας ευρύς συνασπισμός και μια κυβέρνηση μειοψηφίας, η οποία βασιζόταν σε μεγάλο βαθμό σε "πληρωμένους" βουλευτές. Και οι δύο κυβερνήσεις άφησαν μια πολύ πικρή γεύση", είπε η Άννα Κράστεβα, καθηγήτρια πολιτικών επιστημών στο Νέο Βουλγαρικό Πανεπιστήμιο στη Σόφια, στους SETimes, προσθέτοντας ότι είναι δύσκολο να προβλέψει κανείς το αποτέλεσμα των εκλογών του Μαΐου. "Υπάρχουν δύο επιλογές: μια κυβέρνηση πλειοψηφίας, αλλά αυτό είναι μια ουτοπική λύση λαμβάνοντας υπόψη την τρέχουσα κατάσταση, ή μια κυβέρνηση εμπειρογνωμόνων, η οποία θα απέχει εξίσου απ' όλα τα πολιτικά κόμματα".

Ο Αβράμοφ δήλωσε ότι η χώρα θα πρέπει να επιδιώξει να γίνει πιο αυτάρκης.

"Η Βουλγαρία θα πρέπει να σταματήσει να θεωρεί ότι τα ταμεία της ΕΕ είναι το κύριο μέσο για την ανάπτυξη της οικονομίας", δήλωσε ο Αβράμοφ.

Η Βουλγαρία έχει προγραμματιστεί να λάβει χρηματοδότηση ύψους 15,4 δισεκατομμυρίων ευρώ από την ΕΕ για την περίοδο 2013-2020, στο πλαίσιο του νέου πολυετούς δημοσιονομικού δικτύου του μπλοκ -- ποσό αυξημένο κατά 2 δισεκατομμύρια ευρώ από το ποσό που είχε καθοριστεί στον προηγούμενο προϋπολογισμό της ΕΕ (2007-2013).

Σε πολλούς τομείς, και ειδικά στις μικρότερες πόλεις και τα χωριά, οι βουλγαρικές επιχειρήσεις, ιδιαίτερα η γεωργία, εξαρτώνται σχεδόν πλήρως από τη χρηματοδότηση της ΕΕ.

Η Ντεσισλάβα Νικόλοβα, επικεφαλής οικονομολόγος στο Ινστιτούτο Οικονομίας της Αγοράς, είπε στους SETimes ότι η επόμενη κυβέρνηση της Βουλγαρίας θα πρέπει να επικεντρωθεί στη χρηματοδότηση παραγωγικών επενδύσεων και όχι στην πραγματοποίηση άμεσων πληρωμών προς τους ανθρώπους.

"Οι αρχές δεν θα πρέπει να επικεντρωθούν αποκλειστικά στην απορρόφηση των διαθέσιμων πόρων, αλλά μάλλον στην εφαρμογή παράλληλων μεταρρυθμίσεων στον τομέα της εκπαίδευσης, της υγειονομικής περίθαλψης, της δικαιοσύνης και σε άλλους τομείς", είπε η Νικόλοβα, προσθέτοντας ότι η κτιριακή υποδομή θα δημιουργήσει τις συνθήκες για την ανάπτυξη των επιχειρήσεων και τη βελτίωση της ζωής για τους Βούλγαρους.

Η εγχώρια οικονομία ήταν το κυρίαρχο θέμα στις τελευταίες βουλευτικές εκλογές της Κροατίας. Ο Ζόραν Μιλάνοβιτς έγινε πρωθυπουργός στο πλαίσιο ενός κεντροαριστερού συνασπισμού που κέρδισε μια αποφασιστική νίκη. Δεκαπέντε μήνες αργότερα, η κυβέρνηση έχει την εμπιστοσύνη μόλις του 14 τοις εκατό των πολιτών, σύμφωνα με την πλέον πρόσφατη δημοσκόπηση, που πραγματοποιήθηκε από το Κροατικό Κέντρο για την Έρευνα Αγοράς. Η υποστήριξη του ίδιου του Μιλάνοβιτς βρίσκεται στο 17 τοις εκατό.

Ο Νταβόρ Ντζενέρο, καθηγητής στη σχολή Πολιτικών Επιστημών του Ζάγκρεμπ, δήλωσε ότι η κυβέρνηση του Μιλάνοβιτς ανέλαβε τα καθήκοντά της εν μέσω μιας δύσκολης οικονομικής κατάστασης και απλώς δεν είναι σε θέση να λύσει όλα τα προβλήματα που οι άνθρωποι ήλπιζαν ότι θα πρέπει να επιλυθούν.

"Οι επενδυτές εξακολουθούν να μην έρχονται και νέοι φόροι επιβάλλονται στους πολίτες", είπε ο Ντζενέρο στους SETimes, προσθέτοντας ότι τα μέτρα για την καταπολέμηση της οικονομικής κρίσης -- συμπεριλαμβανομένων των απολύσεων, των μειώσεων αποδοχών και την αύξηση των φόρων προστιθέμενης αξίας -- έχουν μειώσει την εμπιστοσύνη των ψηφοφόρων προς την κυβέρνηση.

"Κανείς δεν είπε στους πολίτες κατά την προεκλογική εκστρατεία ότι η επόμενη περίοδος θα είναι δύσκολη. Οι πολιτικοί συνεχίζουν να υπόσχονται μόνο ευημερία", δήλωσε ο Ντζενέρο.

"Είμαι εντελώς απαθής προς την κυβέρνηση και τις αρχές. Δεν νομίζω ότι οι πολιτικοί μπορούν να βοηθήσουν τους πολίτες αναφορικά με τα προβλήματά τους", είπε ο Μάριο Γκούζιαν, 31 ετών, άνεργος δάσκαλος χημείας από το Ζάγκρεμπ, στους SETimes. "Αν δεν κάνεις κάτι για να βοηθήσεις τον εαυτό σου σε αυτούς τους δύσκολους καιρούς, οι πολιτικοί είναι η τελευταία ομάδα ανθρώπων από τους οποίους μπορεί κανείς να περιμένει κάποια βοήθεια. Όσοι ανεβαίνουν στην εξουσία θα προσπαθήσουν πρώτα να εξασφαλίσουν τον εαυτό τους και την οικογένειά τους. Ίσως θα πρέπει όλοι να ασχοληθούμε με την πολιτική, αυτή είναι μία από τις λύσεις".

Οι αναλυτές πιστεύουν ότι η Κροατία θα βρίσκεται στην καλύτερη στρατηγική θέση για Δυτικές επενδύσεις μετά την ένταξή της στην ΕΕ τον Ιούλιο.

"Όταν η Κροατία ενταχθεί στην ΕΕ, θα αναγκαστεί να λειτουργεί σύμφωνα με την κοινοτική νομοθεσία, όπως άλλες δυτικές χώρες", είπε ο Νταμίρ Νοβότνι, οικονομικός αναλυτής και πρώην μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Εθνικής Τράπεζας της Κροατίας, στους SETimes.
Μόλις γίνει μέλος, η Κροατία θα έχει πρόσβαση στα χρηματοδοτικά προγράμματα της ΕΕ -- και θα είναι εταίρος στον προϋπολογισμό της Ένωσης. Ο προϋπολογισμός, ο οποίος ήταν 864 δισεκατομμύρια ευρώ από το 2007 έως το 2013, καλύπτει τις δαπάνες των κρατών-μελών σε τομείς όπως η γεωργία, οι εσωτερικές πολιτικές, η διοίκηση και οι αποζημιώσεις.

Η Κροατία θα ολοκληρώσει την ιδιωτικοποίηση έξι ναυπηγείων υπό την επίβλεψη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, μέχρι το τέλος του Μαΐου και αυτό θα συμβάλει στην αναζωογόνηση των επιχειρήσεων αυτών, οι οποίες απασχολούν 15.000 εργαζόμενους, σύμφωνα με δηλώσεις αξιωματούχων.

"Η ιδιωτικοποίηση των ναυπηγείων θα δώσει την ευκαιρία στους επενδυτές να επενδύσουν τα κεφάλαιά τους και να συμβάλουν στη διάσωση του ναυπηγείου. Ορισμένες από αυτές τις ιδιωτικοποιήσεις βρίσκονται ακόμα σε εξέλιξη. Τα κροατικά ναυπηγεία έχουν μέλλον, αλλά χρειάζεται να αναδιαρθρωθούν", είπε ο Πολ Βαν Ντόρεν, ο επικεφαλής της αντιπροσωπείας της ΕΕ στην Κροατία.

Η κυβέρνηση σχεδιάζει επίσης να ολοκληρώσει την ιδιωτικοποίηση του Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου της Κροατίας και μιας κορυφαίας ασφαλιστικής εταιρείας, της Croatia Osiguranje, μέχρι το τέλος του έτους, σε μια προσπάθεια ενίσχυσης του προϋπολογισμού.

Η Βιέκοσλαβ Βισεκρούνα, καθηγήτρια οικονομίας στο Πανεπιστήμιο της Πούλα, δήλωσε ότι, εκτός από τις ιδιωτικοποιήσεις και την προσέλκυση ξένων επενδυτών, η Κροατία πρέπει να επενδύσει περισσότερο στον τομέα της γεωργίας και του τουρισμού στο μέλλον.

"Έχουμε πάνω από 1.000 χιλιόμετρα ακτών, τα οποία εξακολουθούμε να μη χρησιμοποιούμε με τον καλύτερο τρόπο. Χρειαζόμαστε καλύτερη προώθηση των δυνατοτήτων του τουρισμού, επιδοτήσεις για τα μικρά οικογενειακά ξενοδοχεία ... επίσης, οι αρχές θα πρέπει να προσέξουν περισσότερο τον γεωργικό τομέα, γιατί θα έχουμε την ευκαιρία να εξάγουμε τα προϊόντα μας σε μια αγορά περισσότερων από 500 εκατομμυρίων ανθρώπων και αυτή είναι η ευκαιρία μας να πουλήσουμε τα προϊόντα μας", είπε η Βισεκρούνα στους SETimes.

Τα οικονομικά ζητήματα έχουν κυριαρχήσει και στην πολιτική σκηνή της Β-Ε, όπου η ανεργία έφτασε στο 44,4 τοις εκατό το 2012, ποσοστό που αποτελεί ρεκόρ.

Τα προβλήματα στην Ομοσπονδία της Β-Ε ξεκίνησαν αμέσως μετά τις βουλευτικές εκλογές του 2010, με μια διαμάχη σχετικά με τις πολιτικές συμμαχίες και την κοινοβουλευτική πλειοψηφία, και τελείωσαν με μια διαφωνία σχετικά με τον προϋπολογισμό.

"Τα πάντα ξέσπασαν με την πρόταση για τον προϋπολογισμό", είπε ο Βέσο Βέγκαρ, αντιπρόεδρος της Κροατικής Δημοκρατικής Ένωσης, ενός μειονοτικού κόμματος της Ομοσπονδίας της Β-Ε, στους SETimes. "Η περιπλοκότητα της συνταγματικής μας δομής μας έχει οδηγήσει σε αυτή την κατάσταση".

"Μια λύση για την πολιτική κρίση πρέπει να βρεθεί μέσα από τη συνταγματική μεταρρύθμιση και την πλήρη αναδιοργάνωση της Ομοσπονδίας της Β-Ε, προκειμένου να μην ξανασυμβεί μια τέτοιου είδους κρίση. Φυσικά, επιπλέον, ο στόχος της νέας κυβέρνησης θα πρέπει να είναι η εφαρμογή μιας αυστηρότερης δημοσιονομικής πειθαρχίας", είπε ο Βέγκαρ.

Οι πολίτες της RS είπαν ότι η παλιά κυβέρνηση δεν απέδειξε ότι ήταν ικανή να επιλύσει τα προβλήματα και πως οι πρόσφατες αλλαγές του Ντόντικ θα πρέπει να έχουν αντίκτυπο στην οικονομία.
"Αυτό σημαίνει περισσότερες θέσεις απασχόλησης, μείωση του δημόσιου χρέους, εκκίνηση της παραγωγής, κατάργηση φόρων", δήλωσε ο Μπόγιαν Βλάσκι, 28 ετών, δικηγόρος από τη Μπάνια Λούκα. "Αν δεν κάνουμε κάτι γρήγορα σχετικά με αυτό το θέμα, φοβάμαι ότι η νέα κυβέρνηση θα έχει σύντομα την τύχη της παλιάς".

Οι πολιτικοί συμφωνούν ότι η οικονομία είναι η πιο σημαντική πρόκληση.

"Οι λόγοι για την πτώση των κυβερνήσεων διαφέρουν σε κάθε χώρα της περιοχής, αλλά νομίζω ότι το κοινό σημείο είναι η δύσκολη οικονομική κατάσταση, δηλαδή η αδυναμία της υπάρχουσας κυβέρνησης να αντιμετωπίσει την οικονομική κρίση", είπε ο Μλάντεν Ιβάνιτς, πρόεδρος του κόμματος Δημοκρατικής Προόδου της Β-Ε, ​​ένα μειονοτικό κόμμα της RS, στους SETimes.

"Το γεγονός αυτό οδήγησε στην κατάρρευση των κυβερνήσεων στη Σλοβενία ​​και τη Βουλγαρία. Ωστόσο, η νέα κυβέρνηση της RS θα επιλεγεί από το ίδιο πολιτικό κόμμα, το οποίο δεν συμβαίνει σε άλλες χώρες, γι' αυτό νομίζω ότι η νέα κυβέρνηση δεν θα είναι σε θέση να αλλάξει αισθητά την δύσκολη οικονομική κατάσταση".

 

Πηγή: SETIMES

email