Ημ/νια δημοσίευσης: Τρίτη, 09 Απριλίου 2013

Το Πακιστάν σε τροχιά μετάβασης

 

Οι εκλογές του Μαΐου γυρίζουν σελίδα στην πολιτική ιστορία του Πακιστάν 

Το Πακιστάν για πρώτη φορά στην ιστορία του θα εκλέξει την Εθνοσυνέλευση στις 11 Μαΐου 2013, που μαζί με τη Γερουσία θα εκλέξουν τον Πρωθυπουργό, ενώ και τα δυο σώματα του Κοινοβουλίου και οι Επαρχιακές Συνελεύσεις θα εκλέξουν τον Πρόεδρο.

Όπως επισημαίνεται σε ανάλυση του Κέντρου Στρατηγικών και Διεθνών Μελετών (CSIS), μεγάλο παραμένει ωστόσο το ζήτημα διεξαγωγής των εκλογών καθώς η επόμενη κυβέρνηση του Πακιστάν θα πρέπει να διατηρήσει τα συμφέροντα των ΗΠΑ στην περιοχή καθώς και να εγγυηθεί τη σταθερότητα σε εσωτερικά ζητήματα, στην ενέργεια, στην ασφάλεια, στη καταπολέμηση της διαφθοράς και στα οικονομικά.

 

Το Εκλογικό Σύστημα:

Μέχρι την ημέρα διεξαγωγής των εκλογών, υπηρεσιακή κυβέρνηση θα εγγυάται τη σταθερότητα και την ομαλή μετάβαση από την μια κυβέρνηση στην άλλη, σύμφωνα με το πακιστανικό Σύνταγμα. Πιο συγκεκριμένα, η διαδικασία ορισμού υπηρεσιακού πρωθυπουργού περνάει από τρία στάδια. Πρώτον, ο απερχόμενος Πρωθυπουργός και ο αρχηγός της αντιπολίτευσης προσπαθούν να βρουν ένα πρόσωπο κοινής αποδοχής. Σε περίπτωση αποτυχίας, οι ίδιοι στέλνουν σε οκταμελή επιτροπή δυο προτάσεις ο καθένας. Εάν και πάλι η Επιτροπή δεν μπορέσει να συμφωνήσει σε ένα πρόσωπο, τότε την απόφαση θα λάβει η Εκλογική Επιτροπή εντός δύο ημερών.

 

Τα Κόμματα:

Τρία είναι τα κυριότερα κόμματα που μπορούν να ελπίζουν σε σχηματισμό κυβέρνησης, που όμως κινούνται σε ποσοστά μεταξύ 20 και 30%. Το πρώτο είναι το έως τώρα κυβερνητικό κόμμα PPP (Pakistan Peoples Party) με ηγέτη τον Zardari, το οποίο το 2008 κέρδισε την πλειοψηφία με 124 από 340 έδρες. Το δεύτερο κόμμα είναι το PML-N(Pakistan Muslim League-Nawaz), το οποίο ήρθε δεύτερο στις προηγούμενες εκλογές κερδίζοντας 91 έδρες, ενώ «κάστρο» του θεωρείται η επαρχία Punjab. Το τρίτο σε προτιμήσεις κόμμα είναι το PTI (Pakistan Tehreek-e-Insaf) χαρακτηριστικό του οποίου είναι ότι διαφέρει από τα άλλα δυο στο γεγονός ότι παραμένει περισσότερο ως μια κοινωνική κίνηση παρά ως κόμμα, ενώ είναι ιδιαίτερα ενδυναμωμένο στην επαρχία της Λαχώρης.

Ωστόσο, κανένα από τα παραπάνω κόμματα δεν είναι σε θέση να πετύχει απόλυτη πλειοψηφία και να σχηματίσει αυτοδύναμη κυβέρνηση, συνεπώς θα πρέπει να δημιουργηθεί ένας κυβερνητικός συνασπισμός.

 

Ο ρόλος των θρησκευτικών κομμάτων:

Στις εκλογές του 2008, τα θρησκευτικά κόμματα μετείχαν υπό την ομπρέλα της οργάνωσης ΜΜΑ (MuttahidaMajlis-e-Amal) κερδίζοντας μάλιστα επτά έδρες, ενώ το πιο συντηρητικό κόμμα συμμετείχε στην κυβερνητική συνεργασία του ΡΡΡ. Από το Νοέμβριο όμως του 2011 τα κόμματα αυτά ξεκίνησαν να έχουν μια κοινή θέση, ενάντια στο ΝΑΤΟ και στις γραμμές τροφοδοσίας που του παρέχει το Πακιστάν. Ωστόσο, όπως η εμπειρία έχει δείξει, αυτά τα κόμματα έχουν ισχνή παρουσία στη Βουλή παρόλα αυτά δεν είναι απίθανο να συμμετέχουν σε μια κυβέρνηση συνασπισμού.  

 

Ο ρόλος των Ταλιμπάν και του Στρατού:

Σύμφωνα με την ανάλυση του  Eurasiareview σχετικά με τη διεξαγωγή των πακιστανικών εκλογών, προκύπτουν δύο παράμετροι που θα καθορίσουν το χαρακτήρα και την επιτυχημένη ή μη διεξαγωγή τους. Ο ένας παράγων είναι το καθεστώς των Ταλιμπάν και απειλές επίθεσης προς τους ψηφοφόρους και ο άλλος ο Στρατός και οι ισχυρές Υπηρεσίες Πληροφοριών. Κι αυτό γιατί αφενός ορισμένα κόμματα χρηματοδοτούνται από το Στρατό και αφετέρου η εμπλοκή του στην εκλογική διαδικασία και στον καθορισμό του αποτελέσματος ήταν έως τώρα κάτι σύνηθες. Ωστόσο, ο Στρατηγός Kayani δήλωσε ότι αυτή τη φορά ο Στρατός δεν θα εμπλακεί στην εκλογική διαδικασία. Από την άλλη, ενώ πολλοί πιστεύουν ότι μια δημοκρατικά εκλεγμένη κυβέρνηση θα αποδυναμώσει το Στρατό, η επερχόμενη κυβέρνηση δεν φάνηκε αποφασισμένη να κάνει σημαντικές αλλαγές.

 

Τα συμφέροντα των ΗΠΑ:

Αναμφίβολα, ο περιορισμός του στρατού από την εκλογική διαδικασία είναι προς το συμφέρον των ΗΠΑ. Πολλοί αναλυτές όμως ανησυχούν καθώς θεωρούν ότι οι εκλογές δεν θα διεξαχθούν ομαλά, γεγονός που θα παρασύρει τις ΗΠΑ σε μια προσπάθεια σταθεροποίησης του Πακιστάν, αποτραβώντας τες από το Αφγανιστάν. Επιπλέον, ενώ οι ΗΠΑ θα πρέπει να συνεργασθούν με την επόμενη πακιστανική κυβέρνηση που θα προκύψει, η έλλειψη αυτοδυναμίας θα καταστήσει αναγκαίο ένα συμβιβασμό με  όλα τα συνεργαζόμενα μέρη, καθώς η λήψη αποφάσεων δεν θα είναι εύκολη υπόθεση.

Το βέβαιο είναι πως παρόλο που οι εκλογές αυτές είναι μια αρχή για τον εκδημοκρατισμό του Πακιστάν, πολλοί πολίτες είναι επιφυλακτικοί για τις εγγυήσεις διαφάνειας και ελεύθερης διεξαγωγής των εκλογών, γεγονός που σε συνδυασμό με τις υψηλές θερμοκρασίες του Μαΐου εκτιμάται ότι μπορεί να περιορίσει τη συμμετοχή.

 

Επιμέλεια Βικτώρια Πιστικού 

 
email