Ημ/νια δημοσίευσης: Παρασκευή, 21 Ιουνίου 2013

Ο πολιτικός χάρτης της Αλβανίας

Το προφίλ των Αλβανικών κομμάτων ενόψει των βουλευτικών εκλογών στις 23 Ιουνίου.

Το Δημοκρατικό Κόμμα του Σάλι Μπερίσα που κατέχει 68 έδρες στο Κοινοβούλιο και έχει αναδειχθεί σε κυρίαρχο πολιτικό φορέα στην Αλβανία από το 2005 και μετά, έχει κεντροδεξιό χαρακτήρα. Έχει καθεστώς παρατηρητή στο Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα. Το κόμμα ιδρύθηκε το 1991, έπειτα από τις φοιτητικές διαδηλώσεις που ανέτρεψαν το κομμουνιστικό καθεστώς. Αποτέλεσε το πρώτο κόμμα της αντιπολίτευσης που σχηματίστηκε έπειτα από την κατάρρευση του μονοκομματικού συστήματος. Από την ίδρυσή του και έπειτα το κόμμα βρίσκεται υπό τον έλεγχο του νυν πρωθυπουργού της Αλβανίας, Σάλι Μπερίσα. Κατά την περίοδο που άσκησε την διακυβέρνηση (1192-1997), ο Μπερίσα προσπάθησε να αυξήσει τις αρμοδιότητες του Προέδρου με αποτέλεσμα να κατηγορηθεί ότι επιδιώκει την επιβολή ενός δικτατορικού καθεστώτος. Εισήγαγε μεταρρυθμίσεις που προωθούσαν την οικονομία της αγοράς, οι οποίες ευνόησαν ένα μικρό ποσοστό του πληθυσμού ενόσω η πλειοψηφία του πληθυσμού ζούσε υπό καθεστώς φτώχειας. Μετά την πτώση του οικονομικού συστήματος της πυραμίδας το 1997 που οδήγησε στην χρεωκοπία της χώρας, το Δημοκρατικό Κόμμα έχασε τις εκλογές και έμεινε στην αντιπολίτευση. Το στιλ της διακυβέρνησης του κόμματος είναι αυτό της «αντιπαράθεσης». Μόνο τα τελευταία χρόνια και υπό την πίεση της ΕΕ και των ΗΠΑ έχει υιοθετήσει μια πιο συνεργατική συμπεριφορά. Κατά την διάρκεια της θητείας του, ο Μπερίσα έχει κατηγορηθεί για μποϊκοτάζ των εργασιών του Κοινοβουλίου εις ένδειξη διαμαρτυρίας για τις κατηγορίες που εξαπέλυαν εναντίον του για ζητήματα διαφθοράς και ανικανότητας. Το 1998 κατηγορήθηκε για προσπάθεια ενορχήστρωσης πραξικοπήματος έπειτα από τη δολοφονία του πολιτικού του Δημοκρατικού Κόμματος, Azem Hadjari, την οποία ακολούθησαν διαδηλώσεις των υποστηρικτών του. Στις βουλευτικές εκλογές του 2009, το Δημοκρατικό Κόμμα ήρθε πρώτο λαμβάνοντας 68 έδρες οι οποίες όμως δεν του εξασφάλισαν την απαραίτητη πλειοψηφία για τον σχηματισμό κυβέρνησης. Ο Μπερίσα τότε κατόρθωσε να κερδίσει την εμπιστοσύνη του αντιπολιτευτικού σοσιαλιστικού κόμματος του Ιλιρ Μετα και να σχηματίσει κυβέρνηση συνασπισμού, γεγονός που επέφερε την κριτική του σοσιαλιστή Ράμα και τις κατηγορίες για προδοσία της αριστεράς.
 
Το Σοσιαλιστικό Κόμμα του Εντι Ράμα που κατέχει 65 θέσεις στο κοινοβούλιο αποτελεί τον διάδοχο κομματικό φορέα του Αλβανικού Εργατικού Κόμματος, το μόνο νόμιμο κόμμα κατά τη διάρκεια του κομμουνιστικού καθεστώτος. Το 1991 συμμετείχε στις πρώτες ελεύθερες εκλογές κερδίζοντας σαφή πλειοψηφία (169 από τις 250 θέσεις), όμως η κυβέρνηση κατέρρευσε έπειτα από ένα μήνα. Ιδρύθηκε μία επιτροπή εθνικής σωτηρίας η οποία επίσης κατέρρευσε μετά από μισό έτος. Στις εθνικές εκλογές του 1992, έχασε μεγάλο μέρος των υποστηρικτών του οι οποίοι στράφηκαν στο κόμμα του Μπερίσα. Το κόμμα τότε κέρδισε μόλις 38 θέσεις ενώ στις εκλογές του 1996 μόλις 10. Το Σοσιαλιστικό Κόμμα κατήγγειλε τις εκλογές του 1996 ως ανελεύθερες και νόθες. Πράγματι, διεθνείς παρατηρητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι οι εκλογές του 1996 δεν ήταν σύμφωνες με τα διεθνή standards ούτε και με τις προβλέψεις του Αλβανικού νόμου. Στις πρόωρες εκλογές του 1997 και στις εκλογές του 2001, κατάφερε να κερδίσει τις εκλογές και να σχηματίσει κυβέρνηση. Η ήττα του 2005 σηματοδότησε την αλλαγή εντός του Κόμματος. Ο Φάτος Νάνο παραιτήθηκε και την ηγεσία ανέλαβε ο δήμαρχος Τιράνων, Έντι Ράμα, ο οποίος δεδομένου ότι δεν είχε σχέση με το σταλινικό – κομμουνιστικό καθεστώς, έφερε έναν αέρα ανανέωσης και εκσυγχρονισμού στο κόμμα. Ως αποτέλεσμα, κατόρθωσε στις εκλογές του 2009, να έρθει πρώτο ως αυτόνομο κόμμα στον αριθμό των ψήφων αλλά ο συνασπισμός κεντροδεξιών κομμάτων κατόρθωσε να αθροίσει τις απαιτούμενες για τον σχηματισμό κυβέρνησης. Το Σοσιαλιστικό Κόμμα φυσικά κατηγόρησε το Δημοκρατικό Κόμμα για εκλογική νοθεία, κάλεσε σε επανακαταμέτρηση των ψήφων και μποικόταρε τις εργασίες της Βουλής για αρκετούς μήνες.
 
Το Σοσιαλιστικό Κίνημα της Ολοκλήρωσης με αρχηγό τον Ιλιρ Μέτα αποτελεί σχηματισμό που προήλθε από το Σοσιαλιστικό Κόμμα έπειτα από την αποχώρηση του Μέτα κατόπιν της διαφωνίας του σχετικά με την επανεκλογή του Φάτος Νάνο. Τον ακολούθησαν άλλα 10 υψηλά ιστάμενα στελέχη του Σοσιαλιστικού Κόμματος και σχημάτισαν έτσι τον ανεξάρτητο αυτό κομματικό φορέα, ο οποίος στις εκλογές του 2009 κέρδισε 4 θέσεις και συνασπίστηκε με τον Μπερίσα για τον σχηματισμό κυβέρνησης. Το Κόμμα αυτό έχει σοσιαλδημοκρατικό χαρακτήρα, προσανατολίζεται στην κατεύθυνση της ελεύθερης αγοράς που λειτουργεί και προοδεύει εντός ενός κράτους κοινωνικής πρόνοιας.  Βασικός στόχος του είναι μία συνεκτική αλβανική κοινωνία ενταγμένη στους ευρωπαϊκούς και ευρω-ατλαντικούς θεσμούς.
 
Τα υπόλοιπα κόμματα που συμμετέχουν κατέχουν από μία θέση στο Κοινοβούλιο και δεν έχουν σημαντικά ερείσματα στην αλβανική κοινωνία.
 
email