Ημ/νια δημοσίευσης: Σάββατο, 09 Φεβρουαρίου 2013

Π.Ήφαιστος: Χρειάζεται πλήρης επανατοποθέτηση του Κυπριακού

 

Ο καθηγητής Διεθνών Σχέσεων και  Στρατηγικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς υποστηρίζει ότι μετά τις εκλογές πρέπει να επιστρέψει ο διάλογος για το Κυπριακό σε μηδενική βάση και να υιοθετηθούν πιο «σκληρές» αλλά και πιο «σωστές» θέσεις στη διαπραγμάτευση.
 
Μιλώντας στο Παρατηρητήριο Εκλογών και τον Παναγιώτη Κακολύρη ο Καθηγητής Παναγιώτης Ήφαιστος τόνισε ότι:  
Αυτό που διακυβεύεται είναι το κατά πόσον θα επιλεγεί ένας κομματικός πρόεδρος ή αν θα εκλεγεί ο μόνος - κατά τη γνώμη μου- πραγματικά ανεξάρτητος, ο Γιώργος Λιλλήκας.  Διότι είναι κρίσιμο να υπάρξει μια επανατοποθέτηση του Κυπριακού. Ενώ ο Γιώργος Λιλλήκας έχει τοποθετηθεί υπέρ μιας ριζοσπαστικής θέσης ότι απορρίπτει τη διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία οι κύριο Μαλλάς και Αναστασιάδης είναι γνωστό ότι στο παρελθόν είχαν στηρίξει το σχέδιο Αννάν. Διότι αυτή είναι η ουσία του σχεδίου Αννάν που εισήγαγε μια περίπου συγκυριαρχία της Κύπρου με τους Τουρκοκύπριους και διαμέσου των εποίκων με την ίδια την Τουρκία. Η ουσία λοιπό είναι ότι οι δύο άλλοι υποψήφιοι δεν έχουν αποκηρύξει μέχρι στιγμής αυτό το σχέδιο. 
 
Στο τελευταίο debate πάντως οι θέσεις τους δεν ήταν ταυτόσημες με το σχέδιο Αννάν. 
Ναι, έβαλαν λίγο νερό στο κρασί τους, αλλά δεν θεωρώ ότι έκαναν μια ξεκάθαρη αποκήρυξη. 
Το άλλο σημείο που έχει ενδιαφέρον είναι ότι αν περάσει στο δεύτερο γύρο ο Λιλλήκας θα είναι ένα σκληρό παιχνίδι για το ποιος θα κερδίσει στον δεύτερο γύρο.  Αν περάσει ο κύριος Μαλλάς σίγουρα θα κερδίσει ο κύριος Αναστασιάδης. 
 
Πάντως οι δημοσκοπήσεις δείχνουν και στο δεύτερο γύρο Αναστασιάδη.
Εκτιμώ ότι η δυναμική θα είναι διαφορετική αν βγει ο Λιλλήκας καθώς υπάρχει ένα μεγάλος αριθμός αναποφασίστων.
 
Πως εξηγείτε το γεγονός ότι ενώ η Κυπριακή κοινωνία έχει ταχθεί κατά του Σχεδίου Αννάν, σήμερα οι δημοσκοπήσεις δείχνουν μια πολιτική επιλογή υποψηφίων που του είχαν στηρίξει;
Η δική μου διαπίστωση είναι ότι οι Κύπριοι σε αυτές τις εκλογές θα ψηφίσουν κομματικά και όχι με κριτήριο το Σχέδιο Αννάν. Γνωρίζω πολλούς ανθρώπους οι οποίοι αντιτάχθηκαν σθεναρά στο σχέδιο αλλά τώρα θα ψηφίσουν Αναστασιάδη. 
 
Μήπως είναι και το γεγονός ότι υπάρχει μια αίσθηση πως το Κυπριακό έτσι κι αλλιώς δεν πρόκειται να λυθεί,  άρα οι πολίτες επιλέγουν αυτόν που θεωρούν ότι θα μπορεί να διαχειριστεί καλύτερο το θέμα της οικονομίας;
Η αλήθεια είναι ότι τα οικονομικά έχουν επιβαρύνει πολύ το κλίμα, «αφαιρώντας» πολύ συζήτηση από το Κυπριακό ζήτημα. Ωστόσο θα πρέπει να συνυπολογίσουμε ότι το εθνικό θέμα έχει και οικονομικές διαστάσεις. Αν επιλέξει ο επόμενος πρόεδρος να πάει σε μια διεθνή διάσκεψη όπως επεχείρησε ο Χριστόφιας τότε η Κύπρος θα βρεθεί προ πολλών πιέσεων.  Αν συρθούμε σε τέτοιες κατευθύνσεις χάνουμε την αξιοπιστία μας στο οικονομικό πεδίο, όπου διεξάγονται σκληρές στρατηγικές διαπραγματεύσεις. Οι δυνάμεις που εμπλέκονται σε αυτές τις διαπραγματεύσεις (ΗΠΑ, Ισραήλ κλπ) θα κάνουν τη συμφωνία με αυτόν που είναι ο κυρίαρχος της Κύπρου. Αν μπούμε σε μια διαδικασία όπου η Τουρκία θα είναι συγκυρίαρχος της Κύπρου, ασφαλώς δεν θα είμαστε πλέον γι αυτούς ο αποκλειστικός συνομιλητής τους για τον συγκεκριμένο γεωγραφικό χώρο. Νομίζω ότι πρέπει να αλλάξει η προσέγγιση της πολιτική μας. Επί 40 χρόνια συρόμαστε σε αμφίβολες διαπραγματεύσεις. Υπό αφόρητες πιέσεις διολισθαίνουμε σε υποχωρήσεις, όπως για παράδειγμα το Σχέδιο Αννάν  και στη συνέχεια είμαστε υποχρεωμένοι να προχωρήσουμε και στο τέλος πληρώνουμε το πολιτικό κόστος. Ήρθε η στιγμή, μετά από 40 χρόνια άγονων υποχωρήσεων, να θέσουμε το Κυπριακό στη βάση της διεθνούς και ευρωπαϊκής νομιμότητας και στη βάση του ενιαίου κράτους. Και βεβαίως το έγκλημα πολέμου (σύμφωνα με τη συνθήκη της Γενεύης)  που ονομάζεται έποικοι, που το σχέδιο Αννάν τους έβαλε και να ψηφίσουν,  πρέπει να αντιμετωπισθεί αποτελεσματικά. Ο μόνος υποψήφιος που στηρίζει τόσο ξεκάθαρες θέσεις είναι ο κ Λιλλήκας. 
 
Εκτιμάτε ότι είναι τέτοιες οι συνθήκες που κάνουν την Κύπρο ικανή να διατυπώνει πιο σκληρές θέσεις απ αυτές που είχε διατυπώσει στο παρελθόν. Το διπλωματικό, οικονομικό και πολιτικό περιβάλλον επιτρέπει– να το πω απλά- να χτυπήσει το χέρι στο τραπέζι η Κύπρος και να επιβάλει τους όρους της;
Ακούστε, άκουσα από τον Γιάννη Χαραλαμπίδη στην πρόσφατη παρουσίαση του βιβλίου του, την άποψη ότι η Κύπρος είναι μια «εν δυνάμει υπερδύναμη» και υιοθετώ αυτή την προσέγγιση. 
 
Εν δυνάμει υπερδύναμη, όχι όμως αυτή τη στιγμή που βρίσκεται σε διαπραγματεύσεις με την Τρόικα… 
Ναι ρητορικά το εννοώ, με την έννοια όμως ότι μπορεί να συνάψει πολύ σκληρές συμφωνίες με μια σειρά από κράτη που έχουν μεγάλο στρατηγικό ενδιαφέρον. Αν λοιπόν δεν ελέγχει τον κυπριακό χώρο η Κυπριακή Δημοκρατία, δεν θα είναι συνομιλητής. 
Από την άλλη πλευρά δεν θα έλεγα ότι η Κύπρος πρέπει να ακολουθήσει σκληρές θέσεις αλλά σωστές θέσεις. 
 
Μπορεί να είναι σωστές, σύμφωνα με τη δική σας ανάλυση, αλλά δεν παύουν να είναι πιο "σκληρές" σε σχέση με τις ήδη διατυπωθείσες θέσεις. 
Κοιτάξτε, οι προηγούμενες θέσεις θεωρώ ότι είναι υποχωρήσεις. Και μάλιστα οι δικές μας υποχωρήσεις έμεναν στο τραπέζι και αποτελούσαν βάση για μια νέα διαπραγμάτευση. Αυτό δεν στέκει. Δυστυχώς ξεχνάμε ποιο είναι το σημείο μηδέν αυτής της ιστορίας. Το σημείο μηδέν είναι οι αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας. Και το ΣΑ ζητά να αποκατασταθεί η νομιμότητα στην Κύπρο. Το αν στο εσωτερικό εμείς θα δεχθούμε κάποιου είδους αποκέντρωση, εξισορροπήσεις των εθνοτήτων κλπ είναι δικό μας θέμα, φτάνει φυσικά να υπάρχει νομιμότητα. Να υπάρχει ένα κράτος δικαίου που εφαρμόζει την Ευρωπαϊκή έννομη τάξη και τις διεθνείς συνθήκες.
Η επάνοδος στη λογική μιας πραγματικά βιώσιμης λύση με βάση τη διεθνή νομιμότητα δεν είναι σκληρή θέση. Είναι αυτή στην οποία θα έπρεπε να επιμένουμε από την αρχή. Και πιστεύω ότι ανά πάσα στιγμή μπορούμε να επανέλθουμε. 
Η ισχύς των φυσικών πόρων εφόσον τη συνδυάσουμε με συμμαχίες μας επιτρέπει να κρατήσουμε αυτή την «πιο σκληρή» στάση προς τη σωστή κατεύθυνση. 
Νομίζω ότι οι περισσότεροι πλέον στην Κύπρο αναγνωρίζουν ότι δεν μπορεί να υπάρξει λύση μέσα από ένα αφύσικο πάντρεμα. Δεν υπάρχει πουθενά στον κόσμο κάτι ανάλογο. Επίσης  δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η Κύπρος είναι το θύμα αυτής της ιστορίας. 
 
email